تعدد عناوین از شادی اولیه تا به گزینی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما ، آقای میثم نیلی با حضور در برنامه «کتاب هفته » شبکه خبر با اشاره به مسائل مختلف چاپ و نشر و نمایشگاه مجازی کتاب تهران ، نکته های متنوعی را مطرح کرد که در ادامه این گفتگو را میخوانید:

• در حال حاضر آمار چاپ و نشر از رشد انتشار کتابهای بعد از انقلاب خبر می دهد . این عناوین از نظر شما چه مزیت هایی دارد و چه اتفاقاتی از نظر اثرگذاری بر نویسندگان و تربیت نویسندگان نسل انقلاب داشته است؟

وقتی که راجع به عناوین حرف زده می شود یک خبر خوشی است یعنی ما در نمایشگاه کتاب هم این سؤالات بود که حالا کدام را انتخاب کنیم و بخوانیم و ببینیم، بهترین کتاب کدام است. فرض کنید یک شخصی در عمر متوسط خودش که حدود 70 ساله است، اگر این شخص هنر کند و هفته ای یک کتاب بخواند می شود 2 هزار و 500 کتاب را خوانده است.

• به 100 هزار کتابی که در سال منتشر شده است نمی رسیم؟

اصلاً نمی رسیم. اینجا معرفی بهترین کتاب ها به مردم می شود مسئله مهم که باید آدم های معتبر، مجموعه رسانه، رسانه ملی در این اینکه این اتفاق به درستی بیفتد خیلی مؤثر هستند.

• الان کتاب شاخصی که درخصوص پیروزی انقلاب اسلامی می توانید بگویید با توجه به سالگرد ارتحال امام راحل، چه کتاب هایی را انتخاب می کنید؟

کتاب خیلی خوبی که سال گذشته توسط رهبر شهید انقلاب اسلامی به مردم معرفی شد، این را آورده ام. زندگینامه حضرت امام راحل است که جایزه های خیلی خوبی گرفته است و آقا از این کتاب تمجید کردند و گفتند این کتاب تقریباً به شخصیت امام راحل خیلی نزدیک است. به خواندن سه گونه از کتاب ها خیلی تأکید می کردند، یک گونه خیلی برجسته اش حوزه سبک زندگی مقاومتی است، یعنی همین زندگی شهداء و همسران شهداء. اما آقا کتاب های هویت بخش، بخصوص کتاب هایی که خودآگاهی تاریخی را به ارمغان می آرود را تأکید می کردند و می گفتند تاریخ را بخوانید. گونه سوم کتاب هایی است که گونه مبانی اسلامی داشت. تأکیدشان بر خوانش کتاب های علامه شهید مطهری، علامه طباطبایی، علامه مصباح یزدی، تأکیدات ویژه ای بود و دائم این را می فرمودند.

• یک کتابی را درخصوص انقلاب اسلامی معرفی کنیم. کتابی است به نام دختر خمین، نوشته آقای رحیم مختومی که به تازگی چاپ شده است و به وقایع انقلاب اسلامی می پردازد. یک جایزه ای باعنوان شهید اندرزگو الان کلید خورده است و مدتی است که این جایزه خروجی دارد. یعنی تعداد کتاب ها را منتشر می کنند که چقدر در حوزه انقلاب اسلامی زیاد شده است. اشاره ای داشته باشید به اینکه بهترین کارها در این جایزه چه بوده است؟

حدود قابل توجهی کتاب درآمد که چند ده برابر تولیدات 20 سال قبل از خودش است.

• این کتاب ها چاپ می شوند و به نمایشگاه ها می رسند. امسال هم نمایشگاه مجازی کتاب داشتیم، نظر شما درخصوص نمایشگاه امسال چه است؟

توقع ما بیشتر از این حرف ها است، یعنی ارشاد باید وسط می آمد و این کار را انجام می داد، نیامد، بهانه جنگ و اینها شد و گفتند به صورت مجازی برگزار می کنیم.

• یعنی انتظار می رفت که حضوری برگزار شود؟

بله می توانستند برگزار کنند ولی این کار را نکردند و این خسارتی بود و خسارت آن عددی هم قابل ملاحظه است. چون مردم ما نمایشگاه کتاب تهران را به عنوان یک تفرجگاه می بینند، فقط یک مرکز کتاب خریدن و افزایش دانایی و ارتباط با نویسنده ها و ناشران نیست، یک محیطی است که نشاط اجتماعی ما را به رخ می کشید و فکر می کنم در دنیا بی نظیر بود. به لحاظ تعداد وکمیت کتاب و وسعت و جمعیت مخاطب و اینها کم نظیر بود.

• همان حضور باعث می شد تا افراد بیشتری برای خرید کتاب مراجعه کنند؟

بله. الان امسال با وجود اینکه این نقیصه را داشتیم اما سه رویداد را در این اردیبهشت ماه بستیم. یک همین نمایشگاه مجازی بود، نمایشگاه مجازی برگزار شد و عددهایی که فروخته شد اینهایی که دوستان ارشاد اعلام کردند گفتند که 800 هزار نسخه اعم از کتاب های فیزیکی، الکترونیکی و صوتی فروش رفته است. البته این آمار در سال قبل در بخش نمایشگاه مجازی، یک میلیون و 800 هزار نسخه کتاب بود یعنی یک میلیون کمتر از پارسال شده است و کمتر از نصف شده است. این با این ملاحظه است که این یک میلیون و 800 نسخه کتاب فیزیکی بود که به صورت الکترونیکی فروش رفت ولکن این 800 هزار نسخه آمار امسال، اعم از کتاب فیزیکی، کتاب الکترونیکی و کتاب صوتی است و فکر نمی کنم کتاب فیزیکی بیشتر از 500 هزار نسخه باشد و این کمتر از یک سوم است.

• امسال یارانه ها هم کم شده بود؟

یارانه ها هم کم شد، خیلی خیلی کمتر از سال های قبل و بدون توجه به موضوع افزایش تورم سالانه.

• یک 40 میلیارد تومان اعلام شده بود؟

40 میلیارد تومان یعنی چیزی قریب به 100 هزار نسخه کتاب یارانه تعلق گرفته است که عدد محملی است و تقریباً معادل هیچ چیز است. اینجا گله ای که ناشران ما دارند و به حق هم است، امسال به ناشران گفته اند 15 درصد برای این نمایشگاه تخفیف بگذارند. ناشران در نمایشگاه کتاب مصلی تهران که فیزیکی برگزار می شد 10 درصد می گذاشتند ولی برای این نمایشگاه 15 درصد گفته اند و علاوه بر آنها هم 4 درصد کارمزد مجموعه ارشاد برداشتند. علاوه بر آن هزینه پست و هزینه خدمات رسانش کتاب را هم بخش مهم آن را از ناشر گرفتند. این ناشر را ناراحت می کند، می گوید فرصتی که باید برای من فراهم شود که راحت تر کتاب هایم را عرضه کنم، این فرصت برعکس می شود. به جای اینکه ارشاد از ناشران حمایت کند مثل این است که ناشران برگزاری نمایشگاه را حمایت می کنند.

• الان نمایشگاه کتاب مجازی یک فرصت برای شبکه توزیع است؟

در این ایام خیلی از ناشران اعلام کردند که در مغازه ها و مراکز نشری خودشان همین خدمات را می رسانند بدون اینکه در آن محیط نمایشگاه مجازی عمل کنند، بعضی ها خودشان را جدا کردند و ناراحت شده اند. نکته اینکه همزمان با برگزاری این نمایشگاه مجازی کتاب، دو نمایشگاه نسبتاً جذاب برای مردم حضوری برگزار شد، یکی در باغ کتاب و یکی هم در محل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به همت کانون پرورش فکری و مجموعه ناشران حوزه کودکان و نوجوان شکل گرفت. شهرداری تهران و مدیریت باغ تهران همت کردند به نیت زنده نگه داشتن اردیبهشت کتاب که مورد توجه آقا بود، نزدیک به 300 تا رویداد فرهنگی فقط در باغ کتاب برگزار شد. تشکل ها همه دست به دست هم دادند، مجمع ناشران که بنده هم خادم آن هستم، چیزی قریب به 80 نشست فرهنگی و رویداد جذاب را برگزار کردند. نویسنده ها و ناشران خیلی از این موضوع خوشحال هستند و مخاطب هم بهره می برد و به فرآیند ترویج کتاب و رسیدن به بهترین کتاب ها کمک می کند.

• البته نمایشگاه مجازی کتاب یک فرصت هایی را هم از نظر توزیع کتاب ایجاد کرده است؟

بله.

• پرفروش های نمایشگاه چه کتاب هایی بودند، کدامیک از ناشران بیشترین کارها را عرضه کرده اند؟

نیلی : مردم برای خرید کتاب دچار مشکل هستند اینها را بگوییم، متوسط قیمت هر نسخه کتابی که در نمایشگاه فروش رفته است 398 الی 400 هزار تومان است. اما با همه این اوصاف مردم کتاب را می خرند و می خوانند. درخصوص پرفروش های امسال که ما خیلی از این جهت خرسند هستیم. بعضی از آمارها را از روی سایت بگویم نشان دهنده این است که توجه به کتاب های معارف اسلام و انقلاب اسلامی خیلی زیاد است.

• پس جمع بندی نمایشگاه این است که کتاب های انقلاب اسلامی بیشتر مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است؟

در آمارها این است که از 25 کتاب پرفروش نمایشگاه مجازی، حدود 22 یا 23 کتاب در حوزه معارف اسلامی، سبک زندگی اسلامی و معارف انقلاب و اینها است و البته کتاب های دانشگاهی هم است، این هم یک طور معرفی کتاب به مخاطبان این برنامه است. کتاب خون دلی که لعل شد، از نشر انقلاب اسلامی است. کتاب دوم، در آغوش نیل، از نشر انقلاب اسلامی است. کتاب سوم، کتاب اثیر است، یک داستان و یک رمان از تاریخ صدر اسلام است و ماجراهای امیرالمؤمنین و حکمیت و نقش اشعث ابن قیس کندی که بسیار کتاب زیبایی است. امروز استقبال مردم نسبت به کتاب های خوب به واسطه این کاهش قدرت خرید طبیعتاً ناظر به کتاب های خوب و خوب تر مجبور هستند که بهگزینی کنند و این کمک می کند که کتاب های بهتر و کتاب های خوب تر مورد توجه واقع شوند.