مهم ترین پیام سوره مسد

به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا و سیما، سوره مبارکه مسد مکی است و ششمین سوره فرود آمده از آسمان وحی است. این سوره در سال اول بعثت نازل شده است. «مسد» به معنای طنابی است که از برگ خرما بافته شده باشد.
در فضیلت تلاوت این سوره در حدیثی از پیغمبر اکرم ۶ آمده است: «کسی که سوره مسد را تلاوت کند، خداوند او و ابولهب را در آخرت در یک جا قرار نمی‌دهد.»
هدف و ساختار سوره
با گسترش دعوت توحیدی پیامبر اکرم، مخالفت‌های مشرکان قریش با ایشان نیز هر روز ابعاد تازه تری به خود می‌گرفت. آنان ابتدا پیامبر را مجنون خوانده و سپس ایشان را ساحر نامیدند. وقتی دیدند این تهمت‌ها نمی‌تواند توجه مردم را از پیامبر بازگرداند، برخی از دشمنان پیامبر مانند ابوجهل و ابولهب، شروع به آزار و اذیت پیامبر نمودند. سوره مسد ناکامی دشمنان پیامبر، به ویژه ابولهب و همسرش را بیان کرده و با یادآوری عذاب آن‌ها در آخرت اعلام می‌دارد که ثروت و قدرت آن‌ها نمی‌تواند مانع عذاب و ناکامی آن‌ها شود.
ترجمه سوره مسد

سیمای هدایتی سوره
ابولهب فرزند عبدالمطلب و عموی پیامبر گرامی اسلام (ص) بود. او از سرسخت‏ترین و بدزبان‌ترین دشمنان پیغمبر اکرم (ص) بود و نه تنها خود ایمان نمی‌آورد، بلکه با گفتار زشت و رفتار‌های غیرانسانی خود، مانع از ایمان آوردن دیگران می‌شد.
برای نمونه، هرگاه پیامبر در بازار مکه حرکت می‌کرد و مردم را به توحید فرا می‌خواند، ابولهب به دنبال ایشان راه می‌افتاد و با سنگ به پای حضرت می‏زد، به گونه‌ای که خون از پا‌های مبارک پیامبر جاری می‌شد. سپس فریاد می‏زد:‌ای مردم! این مرد دروغگوست، سخنان او را باور نکنید!
آیه نخست سوره مسد به خاطر رفتار‌های عنادآمیز و حق ستیزانه ابولهب، او را نفرین کرده و می‌فرماید: «بریده باد دو دست ابولهب، و مرگ بر او باد!»
(تَبَّتْ یَدا أَبِی لَهَبٍ وَ تَبَّ) (۱)

مهم‌ترین دلیل مخالفت‌های ابولهب با پیامبر این بود که می‌پنداشت به اتکای ثروت و قدرت خود، هر کاری می‌تواند بکند و هیچ کس نمی‌تواند جلوی او را بگیرد.
آیه بعد برای تأکید بر حتمی بودن عذاب ابولهب و سایر متکبران حق ستیز می‌افزاید: «نه ثروت ابولهب و نه قدرت و نفوذی که به واسطه ثروتش به دست آورده، نمی‌تواند او را از عذاب آخرت برهاند.»
(ما أَغْنی عَنْهُ مالُهُ وَ ما کَسَبَ) (۲).

زیرا مال و ثروت دنیا تنها در رفع نیاز‌های دنیوی کارساز است و آنچه در آخرت موجب نجات است، تنها ایمان و عمل صالح است. ازاین رو کسی مانند ابولهب که وجودش مملو از کفر و بی ایمانی است، در آخرت چاره‌ای جز دوزخ و دچار شدن به عذاب الهی ندارد و «سرانجام در آتشی که شعله‌های سرکش دارد، وارد می‌شود.»
(سَیَصْلی‏ نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ) (۳)
همسر ابولهب «امّ جمیل» نام داشت. وی زنی اشرافی و بسیار بدزبان و متکبر بود و همچون همسرش سخت با پیامبر اکرم دشمنی داشت. گفته‏اند که این زن برای آزردن پیامبر و دیگر مسلمانان، با زحمت فراوان از بیابان خار جمع می‌کرد و برای انتقال هیزم‌ها به شهر، آن‌ها را با لیف خرما می‌بست و به گردن خود می‌انداخت و آن‌ها را در راه پیامبر می‌ریخت تا پا‌های مبارکش آزرده شود. او آن قدر به این کار ادامه داد که به زن هیزم کش شهرت یافت.
آیات بعد سرانجامِ این زن کینه توز را بیان کرده و می‌فرماید: او با همان وضع حقارت باری که در دنیا علیه پیامبر توطئه می‌کرد، در روز رستاخیز محشور خواهد شد. بدین ترتیب «همسر ابولهب نیز در حالی که هیزم به دوش می‏کشد، وارد آتش سوزان جهنم می‏شود.»
(وَ امْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ) (۴). «در آن حال در گردنش طنابی از الیاف خرما آویزان است.»
(فِی جِیدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ) (۵)
آیات پایانی این سوره بر این نکته تأکید می‌نمایند که نوع عذاب ابولهب و همسرش کاملاً با روحیات و گناهانشان سازگار است و در قیامت به شکلی ظاهر می‌شوند که با رفتار آن‌ها در دنیا هماهنگ است.


تلاوت سوره مسد با صدای استاد عبدالباسط