سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، ادارهکل خدمات آرشیوی به مناسبت سالروز برگزاری نخستین کنکور سراسری در ۱۵ مرداد ۱۳۴۸، نمایشگاهی مجازی از اسناد و تصاویر مرتبط با آزمون ورودی دانشگاهها فراهم کرده است.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، نمایشگاه مجازی اسناد مرتبط با آزمون سراسری ورود به دانشگاهها، با ارائه ۲۲ برگ سند و دو قطعه عکس از گنجینه آرشیو ملی ایران، روند شکلگیری و برگزاری کنکور سراسری و تحولات مرتبط با آن را روایت میکند.
با آغاز به کار دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ و افزایش متقاضیان تحصیلات دانشگاهی، ابتدا دانشکدهها و سپس دانشگاهها بهطور مستقل به گزینش دانشجو پرداختند. تعدد آزمونها، داوطلبان را ناگزیر میکرد برای شرکت در آزمون هر دانشگاه به شهر محل برگزاری آن سفر کنند؛ مسئلهای که صرف وقت و هزینه فراوان را در پی داشت.
در اوایل دهه ۱۳۴۰، شورای مرکزی دانشگاهها با هدف ایجاد هماهنگی میان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، برگزاری آزمونی واحد را در دستور کار قرار داد. این آزمون در دو بخش عمومی و اختصاصی طراحی شد؛ اما پس از انتقادهایی به شیوه طرح پرسشها، پذیرش دانشجو بار دیگر به دانشگاهها واگذار شد. سرانجام، با افزایش شمار متقاضیان، تأسیس وزارت علوم و آموزش عالی و ایجاد «بخش آزمونشناسی» در سال ۱۳۴۷، زمینه برگزاری آزمون ورودی متمرکز فراهم شد. بخش آزمونشناسی وزارت علوم و آموزش عالی نیز در سال ۱۳۵۴ به «سازمان سنجش آموزش کشور» تغییر نام یافت.
نخستین آزمون سراسری ورود به دانشگاهها، که بعدها به «کنکور» شهرت یافت، در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۴۸ به مدت چهار روز برگزار شد. در این آزمون، ۴۷ هزار و ۷۰۳ داوطلب برای ورود به ۱۲ دانشگاه و مرکز آموزش عالی دولتی، در هفت حوزه امتحانی با یکدیگر رقابت کردند. پرسشهای این آزمون بهصورت سؤالات با پاسخ کوتاه طراحی شده بود.
در این نمایشگاه، اسنادی درباره موفقیت فارغالتحصیلان مدرسه عالی بازرگانی در آزمون دانشکدهها، تهیه منابع آموزشی برای داوطلبان، آمار پذیرفتهشدگان دانشگاه تهران و تأمین اعتبار هزینههای برگزاری کنکور ارائه شده است.
اسناد دیگری نیز به بررسی طرح ادغام آزمون مراکز تربیت معلم با کنکور سراسری، درخواست داوطلبان برای ایجاد حوزههای امتحانی در شهرستانها، ثبتنام پستی کنکور، مقایسه نمرات و رتبه استانها در گروههای آزمایشی و هماهنگی دستگاههای اجرایی برای توزیع کارت و برگزاری آزمون اختصاص دارد. تصاویری از برگزاری کنکور سراسری در دهه ۱۳۴۰ نیز بخش دیگری از محتوای نمایشگاه را تشکیل میدهد.
این نمایشگاه مجازی شامل ۱۳ عنوان در قالب ۲۲ برگ سند و دو قطعه عکس از گنجینه آرشیو ملی ایران است و از طریق سایت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به نشانی www.nlai.ir این پیوند در دسترس علاقهمندان قرار دارد.