10 نفر از حفاران غیرمجازمیراث فرهنگی مازندران یکسال گذشته جان باختند!
یک هفته می گذرد تا اینکه تصمیم می گیرد از دوستانش کمک بگیرد. با کمال و بیژن مشورت و آنان را متقاعد به همراهی می کند. کمال که شناخت خوبی از منطقه و مسیر دارد، برنامه ریزی می کند. نیمه شب حرکت می کنند و گرگ و میش صبح به محل می رسند.
بر اساس گفته های کمال و بررسی های مسعود با دستگاه های فلزیاب، آثار پنهان در دل زمین مربوط به دوره ساسانی است که در منطقه ای با شیب تند قرار دارد و برای رسیدن به آن باید بیش از 10 متر حفاری کرد. حفاری را آغاز می کنند و همزمان به رفتن به عمق، به علت قرار داشتن تخته سنگ بزرگ در مسیر ناچار به حفر تونل کوتاهی نیز می شوند. در نور ضعیف چراغ دستی، کم کم به رسیدن به گنج پنهان و آرزوهای خود امیدوارتر می شوند. دقایقی بعد صدایی توجه مسعود را جلب می کند. به دو نفر دیگر می گوید احساس می کند زمین زیر پایش سست است. اما آن دو توجهی نمی کنند. کمال همچنان در حال حفاری است که ناگهان زمین زیرپایشان خالی می شود. بیژن سعی دربازگشت دارد که فشارسقف تونل مانع حرکتش می شود. با ترس می گوید: تونل در حال ریزش است. باید سریعتر بریم بیرون. مسعود که کمی جلوتر از بقیه قرار دارد سعی در رسیدن به خروجی تونل دارد اما ریزش سقف تونل، فرصت هر عکس العملی را از او میگیرد و همه جا تاریک می شود.
درآن شرایط، سخت ترین کار برای آنها نفس کشیدن است.. زیر خروارها خاک، گرفتار شده است. آخرین توانش را برای خروج، امتحان می کند و بالاخره حس می کند صورتش کمی خیس شده است. زمان انگار متوقف می شود. مسعود دیگر نایی برای نفس ندارد.. زندگی اش.. سختیهای معیشت.. کارگری..را مرور میکند. همسر و فرزند 7 ساله اش را می بیند..همه جا تاریک است..
صبح روز بعد، همسرش سراغ او را از اهالی می گیرد و متوجه می شود همراه دو نفر دیگر به مناطق بالادست جنگلی رفته اند. در گفتگو با خانواده های کمال و بیژن، مطمئن می شود که سه نفر گمشده با چه هدفی به کجا رفته اند! از اهالی کمک می خواهد. دهیار در تماس با کلانتری، موضوع را اطلاع می دهد و دقایقی بعد همگی به محل می رسند. رانش زمین بسیار گسترده و درختان جنگل را هم در مسیر خود شکسته است. به محل حادثه می رسند. غیر ازسرودست مسعود، بقیه بدنش زیرخاک دفن شده است که با تلاش گروه امدادی نجات پیدا می کند و به بیمارستان منتقل می شود اما خبری از کمال و بیژن نیست.
بررسی های گروه آتش نشانی نشان می دهد: عمق چاه حفر شده و شدت ریزش به حدی است که امیدی به زنده ماندن محبوسشدگان وجود نداشت.
حفاران غیرمجاز در معرض خطر هستند
اما این برای نخستین بار نیست که جویندگان گنج در مازندران جانشان را از دست میدهند. اردیبهشتماه 96 هم گروه پنج نفره ای برای یافتن گنج راهی ارتفاعات جنگلی شاهکوه سوادکوه شده بودند که دو نفر از آنها در هنگام حفاری غیر مجاز شبانه، مشابه همین حادثه دچار ریزش خاک شدند و یک نفر جانش را از دست داد، اما نفر دوم با تلاش نیروهای امدادی از مرگ نجات پیدا کرد. سال ٩٥ هم سه جوان دیگر در منطقه الیمستان آمل جانشان را از دست دادند. قربانیان آن حادثه هم با حفر چاه عمیق قصد ورود به زیر یکی از قلههای این منطقه را داشتند که به دلیل گازگرفتگی هر سه نفر در دم جان باختند. بعدها به گفته مقامات قضایی و انتظامی مشخص شد که یکی از قربانیان این حادثه، سرکرده سابقه دار باند چهارنفره گنج یابی بوده که چندینبار با همین اتهام به زندان افتاده بود. البته نفر چهارم این باندهیچ وقت دستگیر نشد تا جزئیات این حفاری و گروه گنج یاب همچنان سر به مهر باقی بماند.
به علت حفاری غیرمجاز پارسال در سوادکوه هم یک نفر بر اثر ریزش چاه کشته شد. مدانلو از کارشناسان میراث فرهنگی مازندران با بیان اینکه خسارت حفاران غیرمجاز به این آثار هرگز قابل جبران نیست گفت: درباره این خسارتها و گسترش آن در سالهای اخیر بارها به مسئولان هشدار داده شد اما هیچ تأثیری نداشت.
دوبرابر شدن حفاران غیرمجاز برای یافتن گنج
مرگ، قتل به دست افراد گروه، شناسایی و دستگیرشدن از سوی پلیس سرنوشت بیشتر افرادی است که به سودای ثروت و گنج راهی کوه، بیابان و جنگل می شوند. مازندران هم با توجه به ویژگی های فرهنگی، تاریخی و البته طبیعت جنگلی و کوهستانی اش همواره مورد توجه جویندگان گنج بوده است.
بر اساس اعلام فرمانده یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی مازندران 94 باند حفارغیرمجاز با حدود 200 نفر دستگیر شدند و 72 دستگاه فلزیاب همراه با هزار و 700 قلم اشیاء عتیقه از آنان کشف شد که دو برابر مدت مشابه گذشته است.
سرهنگ کردان افزود: این دستگیری ها در شرایطی است که یگان حفاظت مدتهاست از کمبود نیرو، تجهیزات و اعتبارات رنج می برد و پیگیری ها نیز تاکنون بی نتیجه مانده است.
معاون میراث فرهنگی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران هم با اشاره به ثبت بیش از 2 هزار و800 اثر میراث فرهنگی در استان گفت: این آثار به علت کمبود نیروی حفاظتی، اعتبارات مرمت و تجهیزات مناسب در خطر تخریب قرار دارند.
ایزدی افزود: اعتبارات و نیروی انسانی باید با مجوز سازمان برنامه و بودجه باشد که تا کنون محقق نشده است. غلامی راد رئیس سازمان برنامه و بدوجه مازندران هم در پیگیری این موضوع گفت: در این باره باید مسئولان کشوری این سازمان پاسخگو باشند و در حوزه اختیارات استان نیست.
این گفته ها و آمارهای مسئولان در حالی است که امثال مسعود و کمال و بیژن کم نیستند! که بنا به هر دلیل، دست به اعمال مجرمانه می زنند. حفاران غیرمجاز در اعماق زمین، جولان می دهند و مسئولان به آمارها دلخوش کرده اند. این جولان ها در میان دلخوشی ها، فقط یک نتیجه دارد: غارت تاریخ و تخریب پشتوانه های فرهنگی آیندگان!