بیش از ۲۷ میلیون تن تولید سیمان در ۵ ماهه نخست امسال

به گزارش خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما، علی اکبر الوندیان، با تشریح چالش‌های تولید و ناترازی شدید انرژی، از کاهش ۳.۵ میلیون تنی تولید کلینکر و افت ۷۳ درصدی صادرات آن خبر داد و با تاکید بر اینکه صنعت با توزیع ۹۰ درصدی سود شرکت‌ها، نقدینگی لازم برای نوسازی صنایع از میان می‌رود، خواستار موافقت دولت با تنفس پنج‌ساله در توزیع سود برای سرمایه‌گذاری در نوسازی صنایع سیمانی شد.

او در تشریح آخرین وضعیت تولید و صادرات این صنعت به تشدید چالش‌های ناترازی انرژی و محدودیت موانع لجستیکی در پایانه‌های مرزی در حوزه صادراتی اشاره کرد و گفت: تولید ۵ ماهه نخست سال جاری در حوزه کلینکر با کاهش ۳.۵ میلیون تنی همراه بوده و کلینکر نزدیک به ۶۵ درصد از مصرف برق صنعت سیمان را به خود اختصاص می‌دهد که این کاهش نشان‌دهنده محدودیت‌های انرژی در صنعت است. اما در مقابل در بخش سیمان با رسیدن به حجم تولید ۲۷.۵ میلیون تن، حدود ۲ میلیون تن افزایش تولید نسبت به سال گذشته داشتیم در در بخش تحویل سیمان با رشد تحویل شش درصدی نسبت به سال گذشته ۲۴.۸ میلیون تن سیمان را به مصرف کنندگان تحویل دادیم.

دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان درباره وضعیت صادرات کلینکر افزود: در حوزه صادرات اتفاق مطلوبی رخ نداده و ۷۳ درصد از صادرات کلینکر را از دست داده‌ایم؛ به‌طوری‌که رقم صادرات از حدود ۳.۳ میلیون تن در سال گذشته به نزدیکی ۹۰۰ هزار تن در سال جاری سقوط کرده که عمده این کاهش ناشی از شرایط جنگی و امنیتی در جنوب کشور و تنگه هرمز و مشکلات با شیخ‌نشین‌های منطقه است که بازار‌های هدف ما در حوزه خلیج فارس و هند را به طور کامل متاثر کرد.

الوندیان گفت: در حوزه صادرات به کشور عراق نیز به دلیل شرایط نامساعد اقتصادی این کشور و تصمیم به کاهش و کنترل مجوز‌های واردات سیمان، با کاهش معنادار صادرات مواجه شدیم و پیش‌بینی می‌کنیم تا پایان سال نسبت به سال گذشته حدود یک میلیون تن کاهش صادرات به عراق ثبت شود و در صورت تداوم روند فعلی، پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال در مجموع حدود ۵ میلیون تن از صادرات را از دست بدهیم.

او به رشد وضعیت صادرات در سایر مبادی صادراتی اشاره کرد و افزود:، اما در شمال و شرق کشور روند متفاوتی حاکم بوده و طی پنج ماهه نخست سال، شاهد رشد حدود ۱۹ درصدی صادرات سیمان بوده‌ایم که مقصد عمده آن بازار‌های روسیه و افغانستان است و بازار افغانستان به دلیل مناقشات اخیر میان پاکستان و افغانستان بسیار مستعد دریافت سیمان ایران بود، اما در صادرات زمینی به این کشور با معضلات شدید داخلی در پشت مرز‌ها روبه‌رو هستیم.

دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: در بازدید میدانی صورت‌گرفته مشخص شد که هیچ مدیریت واحدی در مرز مستقر نیست؛ شهرداری یک پارکینگ محلی بزرگ ایجاد کرده که زیرساخت لازم برای پذیرش، اسکان و فراخوان کامیون‌ها را ندارد و ماشین‌ها در آن معطل می‌مانند و از سوی دیگر روند مبارزه با قاچاق سوخت کاملا سنتی است و ماموران به صورت دستی مخازن را دیپ می‌زنند؛ در حالی که قانون سقف ۱۰۰ لیتر را تعیین کرده و کامیونی که ۱۵۰ تا ۳۰۰ لیتر گازوئیل داشته باشد یا باید جریمه بدهد یا سوخت را تخلیه کند که این سازوکار غیرسیستمی زمینه‌ساز فساد است و حتی پس از آن نیز مراحل بارزسی کامیون‌ها در گمرک قرار دارد که برآیند این موازی‌کاری‌ها توقف ۷ تا ۸ روزه کامیون‌ها در پشت مرز‌های ایران است.

الوندیان ادامه داد: این در حالی است که در آن سوی مرز، ناوگان افغانستان بدون توقف و معطلی منتظر بارگیری از سمت ایران هستند و خواب هفت تا هشت روزه ناوگان، هزینه‌های حمل را به شدت بالا برده و تمام هزینه خواب ماشین‌ها به صنعت و تجار تحمیل می‌شود. از سوی دیگر به محض آنکه طرف ایرانی عوارض وضع می‌کند، طرف افغانستانی نیز متقابلا عوارض وضع کرده که این سربار‌ها هزینه صادرات را افزایش داده است؛ در همین زمینه موضوع طی نامه‌ای مکتوب به رئیس‌جمهور منعکس شده تا با استقرار مدیریت واحد و سامانه‌های نوین و سیستمی‌شدن سهمیه سوخت، این گره باز شود.

این دبیر انجمن صنعت سیمان گفت: صنعت سیمان به‌طور معمول ناترازی برق را در تابستان سپری می‌کرد و از نیمه دوم شهریور تا پایان آبان با تثبیت وضعیت برق و تامین سوخت، ذخایر کلینکر را جبران می‌کرد تا با آرامش وارد فصل سرما شود، اما متاسفانه امسال همچنان بلاتکلیف هستیم و محدودیت‌های برق برداشته نشده است.

الوندیان افزود: سال گذشته سهمیه برق صنعت سیمان در ساعات پیک ۶۵۰ مگاوات بود و در ساعات غیرپیک به مدت ۲۴ ساعت آزاد بود، اما امسال سهمیه به ۴۰۰ مگاوات تقلیل یافت و محدودیت به صورت ۲۴ ساعته اعمال شد و در بخش گاز نیز در حالی که سال گذشته در شش ماهه نخست مصرف گاز تامین بود و مازوت برای زمستان ذخیره می‌شد، امسال از ابتدای سال و حتی در گرم‌ترین ماه‌ها با قطعی و محدودیت شدید گاز روبه‌رو شدیم و از دیماند ۲۸ میلیون مترمکعبی روزانه صنعت سیمان، در حال حاضر کمتر از پنج میلیون مترمکعب گاز تخصیص می‌یابد و صنعت ناچار به استفاده از مازوت شده و به همین دلیل هنوز نتوانسته‌ایم مخازن مازوت را برای زمستان تکمیل کنیم.

او تاکید کرد: علاوه بر کمبود، هزینه انرژی به‌شدت افزایش یافته است. در سوخت مازوت، طی دو ماه گذشته از خردادماه تاکنون شاهد افزایش ۶۶ درصدی قیمت بودیم و در مقایسه با شهریور سال گذشته، قیمت مازوت از حدود ۱۳۰۰ تومان به ۴۴۰۰ تومان رسیده که افزایش بیش از دو برابری را نشان می‌دهد، از سوی دیگر برای هر لیتر مازوت باید حداقل ۲۰۰۰ تومان کرایه حمل از جنوب کشور پرداخت شود که بار مضاعفی بر دوش کارخانه‌ها است.

دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان گفت: در بخش ژنراتور‌های دیزلی و نیروگاه‌های کارخانجات، گازوئیل تحویلی با نرخ آزاد و هر لیتر حدود ۸۰ هزار تومان محاسبه می‌شود و برق حاصل از آن دیگر توجیه اقتصادی ندارد. با این حال، صنعت سیمان ۱۱۶ مگاوات نیروگاه خورشیدی در مدار و ۱۷۰ مگاوات در حال نصب دارد و نزدیک به ۹۰ مگاوات دیزل در مدار است و صنایع مجبور به خرید بین ۱۳۰ تا ۱۵۰ مگاوات برق از بورس با قیمت آزاد شده‌اند.

الوندیان در رابطه با طرح موضوعاتی، چون استفاده از زغال‌سنگ و نیروگاه‌های بازیافت حرارتی از سوی وزارت صمت افزود: وزارت صمت به دنبال توسعه سبد انرژی است، اما در حوزه بازیافت حرارتی که می‌تواند بدون مصرف سوخت و از گرمای خروجی خطوط حدود ۳۰ درصد برق مورد نیاز کارخانه را تامین کند و مصرف آب را کاهش دهد، به سرمایه‌گذاری یکجای ۸ تا ۱۰ میلیون دلاری برای هر خط نیروگاهی نیاز است.

او گفت: متاسفانه بانک مرکزی با خط اعتباری انرژی صنایع مخالفت کرده و از سوی دیگر، حدود ۶۵ درصد مالکیت صنعت سیمان در اختیار نهاد‌های دولتی و خصولتی است و در مجامع بورسی بیش از ۹۰ درصد سود سالانه شرکت‌ها توزیع و از صنعت خارج می‌شود که در نتیجه شرکت‌ها از نقدینگی خالی هستند و درخواست ما از دولت این است که تنفسی پنج‌ساله بدهند تا لااقل ۵۰ درصد از سود شرکت‌ها توزیع نشود و صرف سرمایه‌گذاری در نوسازی خطوط و توسعه سامانه‌های بازیافت حرارتی شود.

دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان درباره جایگزینی زغال‌سنگ افزود: در حال حاضر هیچ کارخانه سیمانی در کشور به تجهیزات پودر کردن و مشعل‌های مصرف زغال‌سنگ مجهز نیست و نخستین خطوط باید از کشور‌هایی نظیر هند یا چین وارد و سپس بومی‌سازی شوند.

او همچنین درباره طرح مصرف سوخت مشتق از زباله (RDF) ادامه داد: شورای اقتصاد مصوبه‌ای با ارزش ۶۰ دلار به ازای هر تن مصرف RDF به صورت یارانه ۲۰ ساله برای کنسرسیوم متشکل از تولیدکننده، حمل‌کننده و مصرف‌کننده سیمانی تصویب کرد و به عنوان نمونه سیمان غرب در کرمانشاه منتخب اجرای آن شد، اما این طرح در گام نخست به دلیل عدم تفکیک وظایف و عدم تمایل شهرداری‌ها در تامین و آماده‌سازی پسماند معطل مانده است.

دبیر انجمن سیمان با اشاره به بحران استخراج در معادن گفت: چالش حادتر در معادن، محدودیت مواد ناریه است و واردات این اقلام که به دلایل امنیتی در اختیار وزارت دفاع است با محدودیت مواجه شده و هم‌زمان با رشد ۱۵۰ درصدی قیمت مواد ناریه روبه‌رو و به دلیل این کمبودها، معدن‌کاران ناچار به استفاده از چکش‌های هیدرولیکی ماشین‌آلات معدنی به جای مواد ناریه شده‌اند که هزینه استخراج را چند برابر افزایش داده است.

الوندیان گفت: با وجود جهش نرخ ارز و افزایش شدید قیمت قطعات، خدمات، سوخت، برق و مواد ناریه، میانگین افزایش قیمت سیمان در بورس کالا از ابتدای سال تا مهرماه تنها حدود ۴۴ درصد بوده و در حال حاضر بهای تمام‌شده تولید با شتاب به نرخ فروش نزدیک شده و حاشیه سود به شدت کاهش یافته با این حال، از نظر کیفیت سیمان تولیدی ایران به دلیل رعایت استاندارد‌های سخت‌گیرانه اروپایی هم‌اکنون به کشور‌هایی نظیر روسیه، هند و افغانستان صادر شده و در بالاترین سطح کیفی قرار دارد.