۹۸ درصد کلاس‌های دانشگاه تشکیل شده است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای مسعود تجریشی رئیس دانشگاه صنعتی شریف و آقای آقامیری رئیس دانشگاه شهید بهشتی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری، اقدامات و برنامه‌های این دانشگاه‌ها را برای سال جدید، تشریح کردند و به پرسش‌ها در این باره پاسخ دادند.

سوال: سال تحصیلی امسال چطور آغاز کردید؟
آقامیری: الحمد الله خیلی خوشحال هستیم که امسال سال تحصیلی را به‌صورت حضوری شروع می‌کنیم این نشان می‌دهد که الحمدالله کشور در جایگاه پایداری قرار دارد و حضور دانشجویان را خیلی شاداب و خوب دیدیم. شروع سال تحصیلی دانشگاه شهید بهشتی از دیروز آغاز شده و متفاوت از سال‌های گذشته بود. احساس می کنم به‌ نظرم دانشجوها، یک مقدار بیشتر احساس مسئولیت و حضور دارند. احساس می کنم خیلی حضورشان بهتر از پارسال و احساس بیشتر به کشور دارند و امروز که ما مراسم اهتزاز پرچم را داشتیم حضورشان خیلی زیبا و شگفت‌ انگیز بود. 

سوال: دانشجویان شما همین طور آقای تجریشی؟
تجریشی: تصور اینکه چند ماه وقفه بود بین برگزاری کلاس‌ها امروز معاون دانشجویی می‌گفت: بین دفترم تا می‌رفتم سر کلاس درس، چند تا دانشجو آمدند من را بغل کردند تشکر از این که دانشگاه حضوری است. به هرحال دانشگاه باید حضوری باشد حضوری بودن یعنی ثبات کشور. علاقه دارند بچه‌ها همدیگر را ببینند سر کلاس باشند و امسال حضور خیلی متفاوتی بود علیرغم این که ما هنوز «نو ورودها» را نداریم بچه‌های قبل هستند و مطمئنم که «نو ورودها» هم بیایند نشاط بیشتری به دانشگاه‌ها می بخشند.

سوال: و هر دو دانشگاه در جنگ مورد حمله قرار گرفت؟
تجریشی: بله ما هردوتامون جنگ زده هستیم.

سوال: دوست دارید این ساختمان‌های تخریب شده را حفظ کنید؟
آقامیری: به ‌هرحال خیلی راحت نمی‌شود بازسازی کرد. خوشبختانه مشکل عمده‌ای که در کنار محلی که اصابت کرده محل خوابگاه دانشجویی بود که تقریباً خوابگاه از حَیِزِ اِنتفاع ساقط شده بود. چهارصد اتاق ما آسیب دیده بود واقعاً به‌ صورت معجزه وار عرض می‌کنم چون خود ما اعلام کرده بودیم که ما امسال خوابگاه نداریم برای دخترها ولی آماده شده و بهتر از پارسال چهارصدخوابگاه آماده شد و همه این شش بلوک بازسازی شد چون همه سقف ها و دیوارها ریخته بود.
واقعاً نمی‌دانم. احساس می‌کنم که هم کمک واقعاً کمک خیرین بود، استانداری یک کمک کوچیکی به ما کرده‌اند ولی بیشتر احساس کردم که اراده‌ بر این بود که این کار انجام شود و انجام شد.

سوال: شما همین‌طور؟
تجریشی: مرکز فاوای ما را زدند بعد از اینکه ایران اوراکل را زد آنها در کمتر از بیست و چهار ساعت مرکز فاوای ما را زدند و خیلی صدمه دیدیم از بابت این که زیرساخت‌های اساسی مان بود و همان روز بعدش بود به‌ هر حال این مرکز هوش مصنوعی را زدند و قول دادم به مردم که ما هوش مصنوعی را می‌بریم در فضایی که بچه‌ها از دبستان‌ها شروع کنند. هفته پیش نشستی بود گفتند من تا الان یک و دو دهم میلیون نفر را آموزش دادیم همه بچه‌ها را. بنابراین اینها همه فرصت جدیدی هست برای ما. درسته شرایط کشور و دولت شرایطی نیست که بتواند بازسازی را انجام دهد ولی واقعاً خیلی ها خودشان اومدند جلو. گروهی گفتند من سرامیک را میدهم، یکی گفته بود من رک ‌های کامپیوتر را می‌دهم یکی دیگر گفت من می‌سازمش. یعنی می‌خواهم بگویم از این جهت ما واقعاً انتظار نداریم که ساخت اولیه‌اش را دولت انجام دهد ولی همین نشان دهنده این است که مردم در صحنه هستند و علاقه دارند به علم و دانش و هم می‌خواهند کمک کنند که بازسازی صورت بگیرد و به اعتقاد من این جریان مشارکت مردم را در بازسازی نشان میدهد که واقعاً علاقه دارند. 

سوال: و تغییر رویه‌ای که آقای آقامیری گفتند مشاهده کردند حس مسئولیت پذیری را شما هم همچین احساسی دارید؟ ناشی از شرایط جنگ عرض می کنم؟
تجریشی: معمولاً دانشگاه به این شکل است که هر سال قبل از این که ثبت‌نام ما کامل شود کلاسها تق و لق بود. امروز نود و هشت درصد کلاس‌ها تشکیل شده بود. نود و هشت درصد کلاسها یعنی تقریباً همه کلاسها تشکیل شده بود که نشان دهنده این هستش که اون نشاط و شوری که علاقه‌ دارند بچه‌ها بیایند در دانشگاه شرکت کنند و اساتید بروند در سر کلاس درس. فکر نمی‌کردم به همچین اعداد بالایی برسم تا بچه‌ها از شهرستان بیایند. این نشان دهنده این است که بچه‌ها با شور و نشاط و علاقه‌ای اومدند و واقعاً ما دنبال این بودیم که بچه‌ها بیایند و دانشگاه محل تدریس و یادگیری است. به هر حال اینها نسلی هستند که قراره هر کشور را اداره کنند و مجازی هیچی از داخلش در نمی‌آید.

سوال: حالا اگر اقتضاء شرایط کشور این باشد که مجازی برگزار شود به هر علتی زیرساختش الان آماده است بهتر از قبل می‌تواند باشد؟
تجریشی: مجازی که همه دانشگاه‌ها الان ظرفیت داریم. مثلاً امروز ناترازی گاز خیلی شدید را الان داریم. برنامه‌ریزی می‌کنیم از یک زمانی به بعد در ساختمان‌های خاصی همه کلاس‌ها اونجا برگزار شود. بنابراین با هم صحبت می‌کنیم که اگر گفتند گاز نداریم نمی‌توانیم این کار را کنیم بگوییم که همه می‌رویم در یک ساختمان درس بدهیم. آقا دانشگاه را نباید تعطیل کرد.

سوال: تا آنجایی که بتوانید زیر باز مجازی نمی روید؟
تجریشی: نه نباید برویم.
آقامیری: آموزش مجازی دو تا مسئله دارده یکی‌اش فرهنگ است. یعنی ما باید قبول کنیم که اون هم یه روش آموزش است اما هنوز اینجا نیفتاده و متاسفانه در آموزش مجازی خیلی تجربه خوبی را از نتیجه نداریم. دانشجو وقتی درس می‌خواند باید ارزیابی شود، وقتی نمی‌توانید این کار را کنید طبیعتاً نمی‌توانید بین دو نفر فرق بگذارید، یک دفعه می بینید مثلاً شش نفر رفتند با هوش مصنوعی دارند پاسخ می‌دهند این مشکل هستش و به هر قیمت شده باید تلاش کنیم کلاس‌هایمان به صورت حضوری باشد. داریم فکر می‌کنیم اگر محدودیت‌هایی بود چگونه این را منتقل کنیم که کلاس هایمان از حضوری خارج نشود. خیلی دیگر فشار داشته باشیم باید حضوری - مجازی کنیم ترکیبی از این دو باشد. به همین علت هم داریم کلاس هایمان را تجهیز می‌کنیم. در هر دانشکده برنامه‌ریزی می‌کنیم که سه کلاس، هوشمند می‌شود. هم‌زمان بتواند هم دانشجو سر کلاس باشد هم بتواند از فضای مجازی استفاده کند.

سوال: امسال در آستانه بازگشایی دانشگاه‌ها رهبر معظم پیامی صادر کرده‌اند. یکی از نکاتی که اشاره کردند این بود که دانشگاه صرفاً محل آموزش و مدرک گرفتن نباید باشد. سؤال اینه که همیشه شاید در ماموریتهایی این‌چنینی در بیانیه‌ها و در پیام‌های مختلف اشاره می‌شده ولی اینکه به لحاظ عملیاتی بتواند خروجی برای آموزش عالی کشور داشته باشد به نظر شما این تعابیر چه وظایفی را برای دانشگاه دارد؟

آقامیری: امسال یک کم متفاوت است علت هم جنگی بود که برای ما اتفاق افتاد. جنگ دوازده روزه یک جور بود جنگ رمضان یک شکل دیگر بود. حضور دویست و چند روزه مردم را دارید در خیابون‌ها می‌بینید. مردم ایستاده دارند دفاع می‌کنند از کشور. مردم علاقه دارند و هویت شان را در این می بینند که  از پرچم کشور دفاع کنند. این همان چیزیه که مقام معظم رهبری به آن اشاره کردند. ما باید در کنار ارتقای سطح آموزش برویم به سمت اینکه بتوانیم دانشجوها را ببریم با هویت و فرهنگ آشنا شوند. مردم در خیابان و میدان بعضی هایشان واقعاً سطح شان بالاتر از خیلی از سیاست‌مدارها و حتی افرادی هستند که ادعای این شرایط را در کشور دارند. به ‌خاطر همین هم وزارت علوم برنامه‌اش  را با اهتزاز پرچم شروع کرد. اکثر دانشگاه ها مراسم احترام پرچم را داشتند. شاید هیچ موقع در دانشگاه سابقه نداشت که مراسم پرچم برگزار کنیم و خوشبختانه امروز عرض کردم در دانشگاهی که سراغ گرفتم این مسئله خیلی خوب و خیلی با نشاط برگزار شده، اساتید حضور خیلی خوبی داشتند خیلی مهم است. اساتید ما احساس می‌کنند اگر شب باید در میدان باشند ظهر هم باید در دانشگاه حضور داشته باشند و دانشجوها هم همین‌ طور، همکاران کارمندان هم همین‌طور وزارت علوم تاکید داشت بر این مسله. 

سوال: شما هم فکر می‌کنید الان چه قدر دانشگاه جدایی از بحث آموزش و مدرک گرفتن است. محل علم آموزی، تقوی و تقویت هویت ملی چقدره الان دانشگاه موفق است؟

تجریشی: به هر حال جوان‌ها الان در فضای روایتی بسیار گسترده‌ای قرار گرفتند و شاید اتفاقاتی که سال گذشته افتاده بود و  امسال خیلی متفاوت است. با چشم نگاه کردم که مثلاً در میز مذاکره جنگ می‌کنند، به ساحت علم حمله می‌کنند. بعضی چیز‌ها را الان این نسل می‌بیند دیگر بحث روایت صرف نیست. باید خیلی روی دانشگاه‌ها و این نسل کار کنیم و شاید هم خیلی جا‌هایی که ضربه دیدیم کار نکردن بوده است. ما داریم نسلی را تربیت می‌کنیم که می‌خواهیم آینده کشور را دست آنها دهیم. حتماً اون کسی که آینده کشور دستش هست باید تقوا داشته باشد، حتماً آن فرد باید عالم باشد، حتماً آن فرد باید منافع ملی را در نظر بگیرد؛ بنابراین این نکاتی که ایشان دارند برمی‌گردد به این که رسالت دانشگاه‌ها همین است. یعنی دانشگاه باید مسائل کشور حل کند. ان‌شاءالله این جنگ با پیروزی مردم و رزمندگان به اتمام می‌رسد ولی نکته‌ای که وجود دارد باید ساخته شود و اگر ساختن این کشور بدون توجه به این اصول باشد مطمئناً در نهایت پیروز نخواهیم بود و این پیروزی ما برمی‌گردد به این که این نسل را با این اصول آشنا کنیم و آشنایی با اصول وظیفه ماست.

سوال: الان یک ماموریت جدیدی را برای شما تعریف می‌کند یا نه معتقدید که همین مسیر وجود دارد؟

تجریشی: باید تقویت شود. مثلاً امروز با عزیزان دانشگاه مان جلسه داشته‌ایم خیلی‌ها در دنیای غرب هم اشاره می‌کنند دانشگاه‌ها هم وظیفه تعلیم دارند هم تربیت. عمدتاً غرب و به تبع بعد از مدتی رفتیم دنبال تعلیم علم یاد دادن. این نکاتی که جناب‌عالی اشاره فرمودید و رهبر عزیز اشاره کردند بحث تربیتی است. شما نمی‌توانید تربیت نکنید و صرفاً علم‌آموزی کنید. تربیت کردن هم داشتن تقوا. یعنی این که منافع ملی را ببینی موقعی که منفعت خودت و جامع هستی جامعه را ببینی. خوب درس بخوانی موقعی که می‌رسد به جایی که بتوانیم به کشورت خدمت کنی. اینها اون چیز‌هایی هستش که در عمل باید بیایم به بچه‌ها یاد بدهیم و اینها در کلاس درس و تعامل با استاد اتفاق می‌افتد. پس همون طور که ایشان در بخش‌های دیگه‌ای از سخنانشان اشاره می‌کنند که می‌دانیم وضعیت معیشتی معلمین در وضعیتی نیستش بنابراین می‌خواهم بگویم ما همه مان با توجه به شرایط اقتصادی کشور باید برویم به سمت ساخت نسلی که بتواند مسائل کشور حل کند با تمام سختی‌ها منافع ملی و منافع جامعه اش را بر خودش ارجح بدارد و ببرد به سمت سازندگی. ما خیلی کار داریم یعنی تازه می‌شود گفت نقطه شروع مان هم نشده برای اینکه بتوانیم این نسل را برای سازندگی کشور آماده کنیم.

آقامیری: جنگی که اتفاق افتاد جنگ فناوری بود جنگ زمینی و جنگ تن به تن نبود. به نظر من یکی از دلایلی که ما می‌گوییم دانشگاه‌های موفق بوده‌اند در این جنگ بود اینهایی که امروز جنگیدند تربیت‌شدگان دانشگاه بودند چه آنهایی که پای لانچر بودند چه آنهایی که در پشتیبانی اون فضا بودند، چه افرادیی که در ساخت موشک و پهپاد کار کردند همه اینها دانشگاهی‌ها بودند. حالا اگر این فرمایش مقام معظم رهبری بیشتر روی تقویتی است که فرمودند و نکته‌ای را عرض کنم حالا اینکه که ایشان امسال اشاره کردند استثنایی شده و این بود که گاهی اوقات ازم میپرسیدند نظرت راجع به داشنجویان چی است؟ می‌گفتم قبل از جنگ رمضان و یا بعد از جنگ رمضان؟ قبل از جنگ دوازده روزه؟ بعد جنگ رمضان که شروع می‌شد می‌گفتم تا قبل از جنگ رمضان تو می‌خواهی بدانی؟ هم تحت تحولات خیلی سریع بود. یعنی در این جنگ‌ها خیلی برای ما آسیب زننده بود خیلی مشکل بود ولی یک چیزی را بروز داد. یک منشی را بروز داد که فکر نمی‌کردیم در جوان هایمان باشد. خیلی مهم است اینها ایستادند جنگ را درست است که فناوری پیروز کرده، اما حضور مردم، حضور جوانان و حضور این دسته افرادی که فکر نمی‌کردیم همان‌هایی که نسل هفتاد هشتاد که میگویند این‌ها خیلی مؤثر بودند. جنگ امروز اگر دشمن مغلوب شده و اگر احساس می‌کنیم پیروز هستیم و نشان می‌دهد که پیروز هستیم آنها قرار بوده سه روز عمل کنند. یکی از دلایلش این بود که افراد ما حضور داشتند. این افراد اگر جنگ فناوری را بیاوریم دانشگاه شریف، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه علم و صنعت، نباید اسم ببرم عرض کنم که دو تا دانشگاه الان تحریم هستند هیچ جایی دانشگاه را تحریم نمی‌کنند دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه شریف.

سوال: شما هم جنگ‌زده هستید هم تحریمی؟

آقامیری: و جالب است بدانید که علت تحریم ما‌ بیشتر حضورمان در دفاع از کشور است.

سوال: اثرگذاری شما؟

آقامیری: مثلاً پانزده سال پیش فکر کنم تحریم کردند ما را. آن موقع هنوز خیلی چیز‌ها بروز نکرده بود امروز شاید بگویند اینهاست. مقام معظم رهبری بیشتر بحث شان تقویت این روحیه، بروز این روحیه هست، نمایش این روحیه هستش. به نظر من وظیفه دانشگاه‌ها این هست که این کار را انجام دهند.

سوال: و باز تعبیر دیگری به کار می‌برند یعنی تاکید شان بر درست فکر کردن و ابتکار ورزیدن و مفهوم خود افزایی، مراد ایشان از این تعابیر نسبت به دانشگاه‌ها چیست؟

آقامیری: بحث نوآوری را ایشان در این تعابیر آوردند، چون ما همیشه وام می‌گیریم از کلمات بیگانه. نوآوری در واژه انگلیسی هم در همین فضا است. بیشتر اینکه برویم به سمت کار‌های خلاقانه و نوآورانه برای فردای کشور. رهبر شهید که به نظرم یکی از افرادی بود که بیشترین پشتیبانی از علم و فناوری را داشت، مسائل دانشگاه‌ها برایش خیلی مهم بود. ایشان تمام اون عصاره فرمایشات مقام معظم شهید را در این پیامی که اول مهر دادند آوردند حالا با تعابیری که بیشتر مشوق باشد برای اینکه ما بیشتر برویم به سمت نوآوری و کار خلاقانه.

سوال: تعبیر شما چیست آقای تجریشی فکر می‌کنید این خود افزایی چه هدف و تعریفی را دنبال میکند؟

تجریشی: تاریخ را نگاه کنید بعد از انقلاب اسلامی، احساس مان این بود که باید نیروهایمان را از خارج بیاوریم یعنی عمدتاً تحصیل‌کرده‌های خارج بودند. با بچه‌هایمان حرف بزنیم، مشکلات هم بگوییم چیست و بگوییم مشکلات را شما باید حل کنید و این مشکلاتی است که دیگران برای ما ایجاد کردند. این خیلی کار است، یعنی می‌خواهم بگویم من می‌توانم به راحتی بروم سیالات درس بدهم، ولی مسائل اجتماعی، مسائل پیچیده‌ای است، مخصوصاً موقعی که در تبیین روایت‌ها، دشمن بیشتر از ما کار می‌کند؛ بنابراین برداشت من به عنوان یک؛ ما یک دانشگاه خیلی کوچکی هستیم، این است که ما سال را خوب شروع کردیم، سال گذشته هم یک هفته تمام شد، واقعاً اگر جنگ و آن حمله‌ها اتفاق نیفتاده بود، می‌توانست این شرایط برود. به اعتقاد من، دانشگاه یک نقطه فرصت است، همان‌طور که صحبت‌های مقام معظم رهبری بوده، یک فرصتی است برای ایران آینده قوی و باید برای ایران آینده قوی خود را آماده کنیم که بعضی از کتک‌ها و فحش‌ها را هم باید بخوریم، ولی به شما قول می‌دهم؛ یادم هست یکی از همکاران گفت آن کسی که در آن آشوب و بلوا آمده بود، یک روز رفتم به مسجد و دیدم در گوشه آن قرآن می‌خواند؛ یعنی این طور نگاه کنیم؛ پیامبر چه کار می‌کرد، یک روزی هر کدام از این بچه‌های ما؛ بچه‌های خود ما هستند، اینها می‌توانند کسانی باشند که نقش‌آفرین باشند، دشمن می‌خواهد آن دوگانگی را ایجاد کند، می‌خواهد بین ما آن نفاق و اختلاف را بیندازد، بنابراین باید خیلی هوشیار باشیم، بنابراین می‌خواهم بگویم بله بسیاری از افراد می‌گویند که همین‌طور باقی نمی‌ماند، من گاز را به او گفتم داریم فکری می‌کنیم که گاز باعث نشود که غیرحضوری باشد، بله باید طوری تدبیر و با بچه‌های مان صحبت کنیم و قبول کنیم که بچه‌های ما امید آینده مملکت هستند و حتماً باید برای آنها وقت بگذاریم؛ تربیت، تربیت، تربیت؛ یعنی همه هم تعلیم نباشد که من دیفرانسیل را خوب یاد بدهم، پس نمایندگان دفتر مقام معظم رهبری، معارف و استادان دانشگاه ما نقش دارند، جامعه نقش دارد، آقای خسروی نقش دارد؛ این نقش‌ها را وقتی همه باهم باشد، این تغییرات تبدیل به فرصت شود، ولی هر کدام از ما نتوانیم کار خودمان را انجام دهیم یا خوب انجام دهیم، به همان نسبت می‌توانیم انتظار داشته باشیم که شرایط کشور برود به یک شرایط بی‌ثباتی.

سؤال: شما چطور فکر می‌کنید؟ فکر می‌کنید این دو باهم قابل ادغام هستند؟

آقامیری: ما با یک گروهی سر و کار داریم که در حساس‌ترین شرایط سنی هستند؛ ۱۸ تا ۲۶ سال؛ دیگر می‌روند در یک فضای خاصی؛ یعنی هنوز آن جوانی؛ در این دوره سنی دشمن می‌داند که بیشترین اثرگذاری را می‌تواند روی اینها داشته باشد، یعنی فکر می‌کنم حتماً رسانه روی این مطالعه کرده که بیشترین کانال‌های تبلیغاتی الان روی ایران کار می‌کند، طبیعتاً اینها شدند نقطه هدفی که دشمن روی آنها کار می‌کند. اگر ما ندانیم چگونه با اینها برخورد کنیم، ما هم کمک می‌کنیم به آن هدف‌گذاری که آنها کردند. این دوره سنی؛ حساس‌ترین دوره هم هست؛ یعنی شاید اصلاً بعضی‌ها حتی همان حرف زدن‌هایی که دکتر هم فرمودند، اصلاً به حرف ما گوش نکنند، اما ما می‌توانیم به حرف آنها گوش کنیم؛ یعنی ما می‌توانیم برویم به سمت این که به نوعی فضا را توجیه و آرام کنیم. دو هفته پیش در دانشگاه ما؛ کرسی‌های آزاداندیشی برگزار شد؛ برای کل کشور بود، خیلی نکات جدی هم مطرح شد؛ خیلی نکاتی که اگر در حالت عادی نشود مثلاً در جامعه هم پخش کرد، یعنی مناظرات و بحث‌های بین دو طرف، نکات و مسائل مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بود. یک تمرین خیلی خوبی برای افراد بود. مقام معظم رهبری شهید ما خیلی روی کرسی‌های آزاد‌اندیشی تأکید داشتند که چند سال کرسی‌های آزاداندیشی را باید برگزار کرد. در کرسی‌های آزاداندیشی صحبت می‌شود؛ یعنی خوب گوش کردن را تمرین می‌کنند. چرا روی خوب گوش کردن تأکید می‌کنم؟ چون اگر شما خوب گوش کنید، طرف هم سعی می‌کند آرام شود، ولی اگر شما بخواهی به ازای هر حرکتی یک تهاجمی انجام دهی، طبیعتاً گفتگویی صورت نمی‌گیرد. یکی از کار‌هایی که می‌شود کرد؛ همین بحث کرسی‌های آزاداندیشی است که به نوعی ما بیاییم فضا را به سمت یک نقد و بررسی منطقی مسائل ببریم؛ آن هم با حضور کارشناسی که وجود دارد. من در جمع این دوستان که صحبت می‌کردم یک نکته‌ای را گفتم؛ گفتم آفت کرسی‌های آزاداندیشی ما؛ جنجال است که از زمان سال ۱۳۵۸ و ۵۹ که شاید شما هنوز در حیات نبودید و دنیا نیامده بودید، سازمان منافقین این کار را، یعنی تا می‌آمد صحبتی صورت بگیرد، یک جنجالی راه می‌انداختند، دیگر نمی‌توانستی حرف بزنی؛ و افراد برای این که از این جنجال فرار کنند، خودسانسوری می‌کنند؛ یعنی دیگر حرف نمی‌زند، چون وقتی دکتر با من حرف می‌زند، می‌بیند به ازای هر کلمه‌ای که می‌گوید من یک حمله‌ای می‌کنم؛ یک فریاد و جنجالی راه می‌اندازم، طبیعتاً خود دیگر صحبت نمی‌کند، این اتفاق؛ یک ترسی است. این که الان گفت‌و‌گو و بحث‌آزاد صورت نمی‌گیرد، حکومت‌ها نیستند، دستگاه امنیتی هم نیستند، ما خودمان هستیم، یعنی من از جنجال می‌ترسم، چون از جنجال می‌ترسم، گفت‌و‌گو نمی‌کنم.

سؤال: می‌ترسی همان کرسی آزاداندیشی، خود نقطه آغازین یک بحران در دانشگاه باشد؟

آقامیری: نه، مثلاً شما یک جمله‌ای را می‌خواهی بگویی، این جمله را من قبول ندارم، به جای این که پاسخ بدهم، جنجال راه می‌اندازم؛ و این باعث شده که یک سانسور نانوشته‌ای توسط خود افراد صورت بگیرد و این کم‌کم دارد می‌شود یک فرهنگ که حرف نزنیم، در خانه هم باهم حرف نزنیم و درباره مسائل نقد نکنیم. اگر ما بتوانیم این تمرین را در دانشگاه‌ها ادامه دهیم که بیاییم باهم صحبت کنیم، بدترین مسائل روز را به بدترین شکل مورد نقد قرار دهیم؛ ولی در فضایی که ادب و منطق در آن وجود داشته باشد، قرآن هم این را می‌گوید؛ بشنوید و بهترین را انتخاب کنید. «یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» یعنی وقتی به این اشاره می‌کنند؛ باید تمرین کنیم، ما در دانشگاه‌های خود، خودمان؛ یعنی خود دانشجو‌ها را بیشتر می‌گویم، رفتند به این سمت که خودشان هم حاضر نیستند باهم حرف بزنند. ترس از جنجال، فضاسازی و این که یک فضای رادیکال و حساس به وجود بیاید. امسال سعی می‌کنیم و برنامه‌هایی که داریم؛ ایجاد این کرسی‌ها است؛ یعنی افراد بنشینند مسائل اقتصادی یا سیاسی را بحث کنند، جنگ یا صلح را بحث کنند؛ منتها در این فضا. کسانی که می‌خواهند بحث کنند باید وارد و آشنا به این مسأله باشند. وقتی من توان استدلال ندارم در مکانیک، در سیالات هم همین‌طور است، من اگر سر کلاس بروم و توان استدلال نداشته باشم، سعی می‌کنم جدل کنم. در علم هم همین‌گونه است. این فضا را اگر بتوانیم به وجود بیاوریم در دانشگاه‌های خود، قول می‌دهم که کم کم ما می‌رویم به سمت گفتگوی منطقی. یک موقع هم دانشجو احساس می‌کند راجع به یک موضوع باید بیاید یک فضای بیرون، بیا، منتها اجازه بگیر بیا و صحبت خود را بکن. نه در زمان جنگ تو بیایی گرا بدهی و ترامپ هم بر اساس یک برداشت غلط یک حمله آن‌چنانی را کند، هفت ماه خودش را گرفتار کند و هفت ماه کشور ما را متوقف کرده است. آن کسانی که آمدند در فضای خیابان یا در فضای دانشگاه جنجالی را راه انداختند، فکر می‌کنند اتفاقی نیفتاده، این گرایی بود که آن احساس کرد که کشور دچار نابسامانی است. آنها را به عبارتی به طمع انداخت. ولی اگر بیاید در فضای منطقی گفت‌و‌گو صورت بگیرد، حتی اجازه بگیرند بگویند ما می‌خواهیم راجع به این موضوع باهم یک نشستی در وسط دانشگاه داشته باشیم.

سؤال: این آستانه تحمل و سعه صدر در دانشگاه وجود دارد؟

آقامیری: اصلاً دانشگاه‌ها باید این محل باشد. دانشجوی شهید بهشتی هست. یعنی فکر می‌کنیم این طور است. عرض کردم هفته گذشته توصیه می‌کنم حتماً برنامه‌هایی که آن‌جا ضبط هم شده بعضی‌ها را بگذارند، بحث‌های خیلی منطقی است. ما وقتی از صحبت و گفت‌و‌گو فرار کنیم، باید هزینه آن را جای دیگر پرداخت کنیم.

سؤال: شما هم استقبال می‌کنید؛ این آستانه صبر در دانشگاه شما هم هست و این به نظر می‌رسد اگر شکل بگیرد آن وقت می‌تواند خارج از دانشگاه به جامعه هم تزریق شود؟

تجریشی: دقیقاً همین است، یک علتی که ما سعی می‌کنیم همه چیز را در دانشگاه تمرین کنیم، وقتی که آموزش را انجام می‌دهیم؛ یک موتور خراب را در دانشگاه می‌آییم پیاده و درست می‌کنیم. تمرین می‌کنیم چطور درستش کنیم؛ ما اگر این موتور را به دانشجو یاد ندهیم چطور می‌تواند درستش کند، وقتی می‌آورد بیرون، حتماً خرابش می‌کند، ولی ما باید این فرصت را بدهیم و تاب‌آوری خود را آن‌قدر بالا ببریم؛ همان چیزی که می‌بینید شهید مطهری می‌رفت با کمونیست‌ها می‌نشست، حالا ممکن است کسی بگوید کمونیست چه هست؟ همین که مقام معظم رهبری شهید، بعضی وقت‌ها می‌گویم ایشان بیکار نبود که موقعی که مشهد بود راه بیفتد از این مسجد به این مسجد، با نسل جوان صحبت کند. یک عده‌ای به این جمع‌بندی باید رسیده باشند که ما باید با گفتمان، حرف زدن و صحبت کردن که امروزه به آن کرسی‌های آزاد‌اندیشی می‌گوییم، بتوانیم فضایی را ایجاد کنیم که بتوانیم در رابطه با موضوعاتی که هست صحبت کنیم و از دل این در بیاوریم که کار درست چیست. همان احسنی که می‌گوییم در می‌آید بیرون، از آن درمی‌آید بیرون. مثل طلبه‌ها، حضرت معصومه آدم برود می‌بیند آن گوشه نشستند و باهم بحث می‌کنند. این بحث‌های طلبگی در موضوعات روز باید در دانشگاه‌ها شکل بگیرد، باید تاب‌آوری‌مان را بالا ببریم، ممکن است شخص یک حرفی هم بزند، ولی اینها اگر در داخل دانشگاه‌ها اتفاق بیفتد، مطمئناً از دل آن راه‌حل در‌می‌آید. اصلاً جای دانشگاه؛ همین است.

اصلاً دانشگاه جایی است که برای حل مسائل کشور و جامعه شما دنبال راهکار می‌گردید، اساتید با درگیر شدن در مسائل جامعه می‌توانند برسند به این که راه حل درست چیست. ما الان به دانشگاه‌ها به آن شکل میدان نمی‌دهیم، درست است آقای پزشکیان همیشه می‌گویند دانشگاه‌ها بیایند و کمک کنند، ولی هر چیزی یک بستر می‌خواهد، یعنی من نمی‌توانم دانشجو‌ها را بفرستم در یک اتاق و بگویم بروید باهم بحث کنید. حتماً باید یاد بگیرند موضوع چیست، یک نفر مُدِریتور باشد که بگوید موضوع این است؛ جای اختلاف شما این است، این؛ این کار را کرده. یک فرایند است؛ یعنی در یک روز یا چهار سال اتفاق نمی‌افتد، ولی تمرین آن باید در دانشگاه‌ها شروع شود؛ یعنی ما باید یاد بگیریم در رابطه با حل مسائل جامعه باهم حرف بزنیم. راجع به اختلاف‌هایی که باهم داریم باهم صحبت کنیم و دنبال جا‌هایی باشیم که باهم وجه اشتراک داریم. این دو قطبی شدن که سالیان سال است مقام معظم رهبری شهیدمان به آن اشاره می‌کردند و این چیزی است که می‌بینیم در دانشگاه‌های ما به عنوان ترس برای همه ما وجود دارد؛ بچه‌ها را دو قسمت کردن که ما در دنیای سیاست می‌توانیم چند قسمت هر چیزی را کنیم، ولی به دانشگاه‌ها وقتی می‌رسد، چیزی به نام دوقطبی نباید وجود داشته باشد. یک اصولی است که اینجا قرار است یاد بگیرم و به کشورم خدمت کنم و قرار است آموزش و پژوهشی که می‌بینم ببرم به درد این مملکت بخورد. این آن چیزی است که ما باید به بچه‌ها یاد بدهیم؛ فکر کردن. پس این فکر کردن حتماً یک کسی به جایی می‌رسد و می‌گوید من اصلاً خدا را هم قبول ندارم، این را که نمی‌توانم کنارش بگذارم، باید بیایم بگویم آقا چرا قبول نداری؟ فلسفه وجودی آن چیست؟ ما باید تاب‌آوری خود را بالا ببریم، باید افرادی را داشته باشیم که علاوه بر تعلیم، به تربیت کمک کنند و می‌تواند نیرویی را تربیت بکند انسان‌هایی را تربیت بکند که می‌توانند آینده‌ساز اون تمدنی باشند که ما امروز این راجع بهش صحبت می‌کنیم و این ظرفیت و این فرهنگ در این کشور وجود دارد.

سوال: ولی الان یک دانشگاهی مثل شهید بهشتی به استقبال این ماجرا می‌رود و می‌گوید ما خودمان داریم کرسی‌های آزاداندیشی برگزار می‌کنیم ؟

آقامیری: کشوری بود.

سوال: به هر حال این فضا را دارید فراهم می‌کنید و محیطی که بیایند برای گفت‌و‌گو و مشارکت بکنند یک دانشگاهی ممکنه به دلیل نگرانی از مثلاً آسیب خوردن بحث آموزش که این جا محل تحصیل است جای دعوای سیاسی نیست این به کیفیت آموزشی من لطمه می‌زند اصلاً به سمت این ماجرا نرود و صبر بکند و بگوید اگر بحرانی شکل گرفت آن موقع فکری برایش بکنیم؟

تجریشی: دانشگاه جایی هستش که ما راجع به مباحث که ممکنه نظرات متفاوت داشته باشیم، جدل نکنیم ولی بحث بکنیم ولی مبنای منطقی داشته باشیم ما مثلا خیلی از بچه‌ها را مثلاً باهاشون صحبت می‌کنم می‌بینیم اصلا کتاب نخوانده خوب باید یادش بدهیم کتاب بخوان، رمان بخوانید می‌خواهم بگویم نه اینکه فقط بگوییم تاریخ اسلام بخوان فقط بخوان هر چیزی که بخوانی، چرا مقام معظم رهبری هر کتابی که می‌بینی اصلا عجیب است یعنی انسان عجیبی است از همه چیز می‌خواندش ایشان خوب این خواندن یعنی تفکر کردن، تفکر کردن نقد، کردن نقد کردن یعنی ابهام شدن ابهام زدایی این چیزی است که در دانشگاه‌ها باید شکل بگیرد همین طور که در حوزه‌های ما هزاران سال بوده ولی دانشگاه‌های ما متاسفانه شرایط سیاسی به سمتی رفته که اگر این جلسه می‌گذارد فقط اینها می‌آیند آن یکی جلسه می‌گذارد اون‌ها می‌آیند این می شود دو قطبی این نباید اتفاق بیفتد باید دانشگاه بروند به سمتی که موضوع این است مشکلات هم داریم بیایید ببینیم حلش کنیم نه این که بگوییم آقا این گروه‌ها، خودمان هم دامن زدیم فضا‌های این و آن و فضا‌هایی که در بیرون جامعه هست متاسفانه آمده در داخل دانشگاه دوستان بیرونی دانشگاه می‌خواهند همان چیزی که داخل دانشگاه هست، دانشگاه مهد سؤال کردن است ابهام‌زدایی هستش این برای خودش آداب خودش را دارد یعنی باید طوری باشد که شخص بردارد آقای رئیس دانشگاه شما مثلا سواد نداری نمی‌توانی دانشگاه اداره بکنی بعد این قدر خیالش راحت باشد یعنی باید تاب‌آوری، فضاسازی، قبول کردن این که دانشگاه محل این است اصلاً دانشگاه مگر می‌تواند غیر از این باشد اون چیزی که شما دارید راجع بهش صحبت می‌کنید دانشگاه نیست دانشگاه مجازی بکنید خیال همه راحت شود، بنابراین جایی هستش که همه با همدیگر در چهارچوبی راجع به موضوع صحبت کنند.

سوال: این نیاز به باز تعریف دارد بین رابطه مثلاً رئیس دانشگاه با اساتید با مدیران گروه‌ها با دانشجویان یا نه؟

آقامیری: نیاز دارد و متاسفانه ببینید شما توی دانشگاه اروپا، دانشگاه‌های امریکا، دانشگاه‌های کشور‌هایی که پیشرفته هستند یک تعریفی کردند راجع به رئیس دانشگاه و مسئولین دانشگاه یک تعریفی راجع به دانشجو کردند اینها هم جایگاه شان مشخص است ما یک دفعه در دانشگاه غذا را بهانه می‌کنیم.

سوال: ما اصلا این تعریف را نداریم؟

آقامیری: نه، ما نداریم مثلا ما فکر می‌کنیم که اگر کسی شد رئیس دانشگاه حالا یا یک پروفسور یک استاد تمامی شده توی دانشگاه شد رئیس دانشگاه این باید مشکل همه چیز را حل کند درحالی‌که مسائل دانشجویی شکل خاص خودش را دارد بهانه‌های خاص خودش دارد برخورد با اساتید یک تعریف دارد یعنی یک رئیس دانشگاه امروز تعالی اساتید باید مهم‌تر باشد تا دانشجویان، اینکه جوانان ارتقا اساتید و چگونه صورت می‌گیرد ارتقاع شکلی مرتبه‌ها را نمی‌گویم اینکه دائماً استاد این فضا برایش فراهم باشد که باید به روز بشود اساتیدش چگونه باشد دانشجوهایش و کارمندان چگونه عمل بکنند آرامشی که اینها باید داشته باشد چگونه است به همان میزان باید به دانشجو فکر بکنند ولی عموماً یک دفعه ما می‌بینیم یک رئیس دانشگاه توی دانشگاه میشود مسئول رستوران و مسئول خوابگاه یعنی فضا همیشه .. در حالی که من تو جایی که درس خواندم هیچ موقع نمیدانم که رئیس دانشگاه اصلاً کی بود دانشگاه بزرگی هم بود شلوغی دانشجوییم داشت اعتراضات گاهی اوقات چیز هم داشت ولی رئیس دانشگاه کار چیزی بود یک بحث یه جور دیگر بود هر اگر هم خدای نکرده مثلا فضا یک تند میشد حالا بیشتر هم سیاسی جهانی بود یعنی طرف داری از مظلومان و اینها بود اونموقع بود یادمه یک بار بحث قدس بود آن موقع از بیرون آمده بودند و درگیر شده بودند رئیس دانشگاه کار خودش را داشت می‌کرد ما نه ما همه چیز را بهم ریختیم یعنی بازتعریف نیاز داریم که آقا رسالت دانشگاه چیست، رسالت استاد چیست، رسالت رئیس دانشگاه چیست، باید چی کار کرد از این ور هم ما یک سری مشکلات داریم یعنی دانشگاه‌ها مظلومند توی کشور دانشگاه‌های ما نمی‌توانند درآمدزایی اونطوری کنند بنا به شرایط نه توان اعتباری و کمک‌های دولت می‌تواند امروز کمک بکند مسائلی مان را حل بکنیم، درست فرمودند ما امروز اگه بخواهیم یک دستگاه کوچیک اکثر دانشگاه‌ها بالاخص توی دانشگاه تحریمی ما مسیر خیلی سنگینی را باید طی بکنیم گاهی اوقات برای چیز کوچیک یک لامپ کوچیک یک دستگاه که می‌سوزد ما شش ماه یک یکسال گرفتاریم که بتوانیم تهیه بکنیم، اعتباراتی که امروز به دانشگاه داده می‌شود من البته کشور را درک می‌کنم شرایط کشور شرایط جنگی است شرایطی نیست که درآمد‌های ما همه‌اش محقق شده باشد ولی دانشگاه‌ها واقعاً گنجشک روزی هستند یعنی ما اگر بیاییم به این گروه یک چیزی را بدهیم که زندگی را بکنن از اون‌ور هفتاد هزار استاد که این هفتاد هزار استاد اگر متوسط پنجاه نفر هم هر کدام ارتباط داشته باشند به عنوان دانشجو میشود سه و نیم میلیون نفر، سه و نیم میلیون نفر یعنی سه ونیم میلیون خانواده ارتباط دارند با دانشگاه.

آموزش پرورش هم همین‌طور است آن وقت با هزینه کم می‌تونیم یک فضای فرهنگی بزرگی را در کشور مدیریت بکنیم متاسفانه ما الان در یک فشار مالی داریم به سر می‌بریم و اگر این بشود حل بشود عرض کردم آقای رئیس‌جمهور خیلی علاقه دارد که مسائل حل بشود دولت مطمئناً ولی تا الان ما با مشکل روبه‌رو بودیم اگر اینها حل بشود دانشگاه‌ها می‌توانند این چیزی که شما فرمودید نقش بازی کنند هم توی بخش، تعلیم، هم تربیت، هم ارتقا، هم روحیه اساتید ما امروز کار مهمی که باید انجام بدهیم حضور استاد است باید افتخار بکند توی ایران دارد کار می‌کند دارد درس می‌دهد دارد زندگی می‌کند ما اگر نتوانیم این کار را انجام بدهیم یعنی این احساس را منتقل بکنیم ضرر خواهیم کرد بهترین آدم های مان اون احتمال دارد که به نوعی با یک هزینه ارزانتر ما را ترک کنندو بروند جای دیگر این نکته‌ای است که ما را به شدت نگران کرده و الان نگران آرامش اساتید و کارکنان دانشگاه هستم از مالی هزینه معیشتی البته این مشکل همه اقشار کشور هست ولی من به نظر می‌رسد گاهی اوقات یک معلم را اگه ما بتوانیم یه معلم دبستان را روحیه‌شون آزاد بکنیم از بعضی از مشکلات معیشتی که دارد توانستیم چهل نفر را زنده بکنیم نه یک نفر نیست و اون چهل نفر چهل خانوار هستند یعنی اگر آن بچه احساس خوبی داشته باشد منتقل می‌کند به خانواده، خانواده منتقل می‌کند. یعنی جامعه را ما در اصل نجات دادیم نجات آموزش پرورش و نجات کمک به آموزش پروژه و کمک به آموزش عالی در اصل کمک کل جامعه ما است امروز خوشحال هستیم علی‌رغم همه مشکلات دانشگاه‌های ما توی این جنگ‌ها نشان دادند افتخارآفرین هستند، اما دوست داشتیم بهتر می توانستیم کار انجام دهیم.

سوال: جناب‌عالی هم مسائل مالی را به‌عنوان مهم‌ترین چالش در این مسیر می‌بینید یا نکات دیگری به جمع‌بندی؟

تجریشی: من از زاویه دیگر نگاه می‌کنم و کلمه‌ای که آقای دکتر به‌عنوان اثر بخشی استفاده کردند، پریروز یکی از مراکز تحقیقاتی مان رفتم گفت ما این کاری که الان انجام دادیم آن فرد می‌گفت ما قبلا یک مسئول دولتی بودم که مثلاً ما یک ونیم ماه چاهمان از مدار خارج می‌شود می‌گفت الان اومدم فقط دانشجویان دانشگاه ما نبودند مثلاً پنجاه درصد مال ما بودند پنجاه درصد دانشگاه‌های دیگه‌ای بودند می‌گفتند با کمک این بچه‌ها و هوش مصنوعی اومدیم این پلتفرم را ایجاد کردیم به جایی که یک و نیم ماه در یک سال ما نتوانیم نفت بگیریم این تبدیل شده به یک و نیم روز و بعد می‌گفت این چاه دو هزار تا بشکه نفت دارد ضرب در یک و نیم ماهش بکن و این یک و نیم ماهی که می‌تواند به اقتصاد ملی کمک بکند عدم سرمایه گذاری کردن در این باعث شده شما ضرر دیگر بکنید ولی من می‌خواهم از این زاویه نگاه بکنم که به لحاظ اثربخشی آن چیزی که شما سرمایه گذاری می‌کنند در همه جای دنیا رسیدند تا کلاس نهم بعد از آن هیچ ارزش اقتصادی ندارد مگر اینکه شما بیایید نگاه کنید که ارزش اقتصادی کجاست به اعتقاد من آموزش پرورش پایه و اساس آن چیزی که ما باید سرمایه گذاری بکنیم برای نسل بعدی و دانشگاه‌ها جا‌هایی هستند که برای این است که کشور بتواند بایستد مستقل روپای خودش و بتواند تحول‌آفرین باشد من به ضرس قاطع می‌گویم این بر اساس اطلاعاتی هستش که در جلسات با غربی‌ها بودند بسیاری از رؤسای دانشگاه‌های کشور‌های عربی که کشور‌های اروپایی و غربی با اینها کار می‌کنند می‌گویند اینها دیگر به ما فناوری نمیدهند تنها امید با جمهوری اسلامی است چه کسی میتواند آن فناوری را همان چیزی که آقای دکتر می‌فرمایند آن کسانی که در تحریم ایستادند می‌توانند تولید علم بکنند و خلق ثروت بکنند به اعتقاد من این دو تا را مابعد ارزش بنهیم و باید بر اساس ارزش گذاری که دارند ما باید حمایت‌های لازم را بکنیم برای استقلال کشورمان و اینها سربازان علمی هستند که عین جبهه‌ها باید نگاه بکنیم و چه توجهی نیاز دارند که بهشون توجه کنند.

سوال: نکته‌ای مانده؟

آقامیری: من آرزوی سالی خوب سال تحصیلی خیلی خوب برای همه دانشگاه‌ها و همه جوانان این کشور چه دانش‌آموز و دانشجو دارم امیدوارم که سالی را که آغاز کردیم که به نظر من شروع خیلی خوبی بود با همین نشاط ادامه شتاب کند و پیروزی مردم ما همراه باشد و ما به زودی شاهد پیروزی ایران در همه صحنه‌ها باشیم.