فعالیت ۲۸۶ مرکز رشد در کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ محمدنبی شهیکی‌تاش در اجلاس سراسری مدیران مراکز رشد واحدهای فناور در سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی, با تشریح برنامه وزارت علوم برای تحول مراکز رشد دانشگاهی افزود:

این رویکردی با فناوری عمیق، هوش مصنوعی، منتورینگ تخصصی، شبکه‌سازی، تجاری‌سازی و اتصال به صنعت و سرمایه به اجزای اصلی نسل جدید مراکز رشد تبدیل می‌شوند.

وی گفت: در شرایطی که فناوری‌های نوظهور، هوش مصنوعی و الگوهای جدید صنعت در حال بازتعریف مناسبات اقتصادی و کسب‌وکاری هستند، مراکز رشد نیز باید مدل فعالیت خود را متناسب با این تحولات بازطراحی کنند و از نقش سنتی خود به‌عنوان محل استقرار شرکت‌های نوپا فراتر بروند.

وی با اشاره به فعالیت ۲۸۶ مرکز رشد در کشور گفت: هم اکنون سه هزار و ۱۶۵ واحد فناور در دوره پیش‌رشد و پنج هزار و ۷۵۱ واحد فناور در دوره رشد در مراکز رشد کشور فعالیت می‌کنند. این ظرفیت گسترده، سرمایه‌ای مهم برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان است، اما اثربخشی آن نیازمند تقویت زیرساخت‌های نرم و حرفه‌ای مراکز رشد است.

شهیکی‌تاش افزود: در سال‌های گذشته بخش قابل‌توجهی از زیرساخت‌های فیزیکی مراکز رشد شکل گرفته است، اما امروز مسئله اصلی، توسعه دارایی‌های ناملموس و قابلیت‌های حرفه‌ای این مراکز است؛ از جمله شبکه منتورینگ تخصصی، برنامه‌های توانمندسازی، خدمات پشتیبان تجاری‌سازی، ارتباط مؤثر با صنعت، شبکه‌سازی، دسترسی به سرمایه و ایجاد مسیرهای واقعی ورود فناوری و کسب‌وکار به بازار.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم با اشاره به تغییر الگوی مراکز رشد در تجربه جهانی اظهار کرد: مراکز رشد موفق از ارائه صرف فضای فیزیکی به سمت ارائه خدمات مدیریتی و تخصصی، ایجاد شبکه‌های نوآوری و در نهایت شکل‌دهی اکوسیستم‌های یکپارچه و هوشمند حرکت کرده‌اند.

وی تأکید کرد: مراکز رشد دانشگاهی نیز باید متناسب با اقتضائات اقتصاد دانش‌بنیان و تحولات فناوری، سیستم حرفه‌ای خود را در زیست‌بوم نوآوری تعریف کنند؛ سیستمی که در آن مرکز رشد صرفاً یک فضای استقرار نباشد، بلکه به یک پلتفرم برای اتصال استعداد، تیم، منتور، سرمایه و بازار تبدیل شود.

شهیکی‌تاش ادامه داد: مراکز رشد فعلی در بخش‌هایی همچون برنامه‌های پیش‌رشد و فرآیندهای انکوباسیون، جذب و هدایت استعدادها، شبکه منتورینگ، ارتباط با جریان نوآوری باز، مهارت‌افزایی و دسترسی به ابزارهای نوین تأمین مالی با چالش‌هایی مواجه هستند و برنامه بازآفرینی مراکز رشد با هدف رفع این چالش‌ها طراحی شده است.

وی با اشاره به سرعت تحولات فناوری گفت: در عصر هوش مصنوعی و هم‌زمان با شکل‌گیری و توسعه الگوهای جدید صنعت و صنعت نسل پنجم، مراکز رشد باید ظرفیت خود را برای حمایت از فناوری‌های پیچیده، دانش‌محور و عمیق افزایش دهند.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم افزود: فناوری عمیق (Deep Tech) می‌تواند یکی از محورهای اصلی نسل جدید مراکز رشد باشد؛ چرا که بسیاری از فرصت‌های آینده در حوزه‌هایی شکل می‌گیرند که نیازمند پیوند میان پژوهش، فناوری، سرمایه‌گذاری بلندمدت، زیرساخت تخصصی و بازار هستند.

به گفته وی، در چنین شرایطی، مأموریت مرکز رشد صرفاً کمک به تأسیس یک شرکت نیست، بلکه باید مسیر تبدیل دانش و پژوهش به فناوری، محصول و کسب‌وکار را تسهیل کند.

شهیکی‌تاش از طراحی معماری جدید مراکز رشد و آغاز فعالیت ۲۰ مرکز رشد نوین از چند ماه قبل خبر داد و گفت: در مدل جدید، شبکه منتورها و متخصصان ثبت‌شده در سامانه ملی زیسفا، مدارس کسب‌وکار، تورهای صنعتی و فناورانه، برنامه‌های مهارت‌افزایی، زیرساخت‌های تأمین مالی و ابزارهای هوشمند مدیریت خدمات در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

وی تصریح کرد: در این مدل، منتورینگ تجاری و تخصصی و خدمات پشتیبان تجاری‌سازی باید بیش از گذشته تقویت شوند؛ زیرا بسیاری از تیم‌های فناور برای عبور از مرحله ایده و نمونه اولیه، صرفاً به منابع فنی نیاز ندارند و در حوزه‌هایی مانند مدل کسب و کار، جذب سرمایه و توسعه بازار نیز به حمایت تخصصی نیاز دارند.

شهیکی‌تاش تأکید کرد: تحول مراکز رشد زمانی محقق خواهد شد که دانشگاه‌ها علاوه بر مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی، به محیطی فعال برای خلق فناوری، شکل‌گیری کسب‌وکار، اتصال به صنعت و ایجاد فرصت‌های شغلی تبدیل شوند.