کاهش شیوع HIV در میان مصرف‌کنندگان تزریقی مواد مخدر

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محمدرضا شالبافان مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، در سومین کنگره بین‌المللی و پنجمین کنگره ملی اعتیاد و رفتار‌های پرخطر، با تشریح اقدامات انجام شده در حوزه کاهش آسیب و کنترل رفتار‌های پرخطر در افزود: یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های اجرای برنامه‌های کاهش آسیب در کشور، کاهش شیوع اچ‌آی‌وی در میان مصرف‌کنندگان تزریقی مواد است. روندی که نشان می‌دهد برنامه‌ریزی هدفمند، ارائه خدمات بهداشتی و استمرار برنامه‌های کاهش آسیب می‌تواند در کنترل پیامد‌های اجتماعی و بهداشتی اعتیاد مؤثر باشد.

وی ادامه داد: برنامه‌های کاهش آسیب طی سال‌های گذشته توسعه یافته و این خدمات به تدریج در شبکه بهداشت کشور ادغام شده است تا افراد در معرض آسیب، علاوه بر دریافت خدمات مرتبط با درمان اعتیاد، از خدمات بهداشتی و پیشگیرانه نیز بهره‌مند شوند.

شالبافان با اشاره به ظرفیت‌های ایجاد شده در این زمینه گفت: در حال حاضر ۷۰ مرکز کاهش آسیب و ۹۳ تیم سیار در کشور فعالیت دارند و این مراکز و تیم‌ها با حضور در مناطق هدف، خدمات مورد نیاز گروه‌های در معرض خطر را ارائه می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: تنها در سه ماهه نخست امسال، خدمات بهداشتی به بیش از ۲۱ هزار مصرف‌کننده پرخطر ارائه شده است که این خدمات بخشی از برنامه گسترده وزارت بهداشت برای پیشگیری از آسیب‌های ناشی از مصرف مواد و رفتار‌های پرخطر به شمار می‌رود.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت همچنین از اجرای برنامه‌های گسترده غربالگری خبر داد و گفت: بیش از ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از نظر مصرف مواد، الکل و دخانیات غربالگری شده‌اند تا افراد در معرض خطر در مراحل اولیه شناسایی و خدمات لازم به آنان ارائه شود.

دکتر شالبافان با اشاره به نقش سلامت روان در پیشگیری و کنترل رفتار‌های پرخطر افزود: حدود سه هزار روان‌شناس در شبکه بهداشت کشور در زمینه غربالگری سلامت روان و شناسایی رفتار‌های پرخطر فعالیت می‌کنند و این ظرفیت می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سلامت روان جامعه داشته باشد.

وی آموزش را یکی دیگر از محور‌های اساسی برنامه‌های پیشگیرانه دانست و اظهار کرد: تاکنون مهارت‌های زندگی و خودمراقبتی به حدود ۱۵ میلیون نفر از والدین و نوجوانان آموزش داده شده است؛ آموزش‌هایی که می‌تواند با افزایش آگاهی و توانمندی افراد، زمینه پیشگیری از رفتار‌های پرخطر را فراهم کند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت تأکید کرد: کاهش آسیب نباید به عنوان یک برنامه مقطعی و کوتاه‌مدت دیده شود، بلکه باید به عنوان بخشی پایدار از نظام شبکه بهداشت کشور دنبال شود.

وی با بیان اینکه پدیده اعتیاد ابعاد مختلف جسمی، روانی و اجتماعی دارد، گفت: سیاست‌گذاری در حوزه اعتیاد نیازمند عبور از نگاه تک‌بعدی و حرکت به سمت یک رویکرد جامع است؛ رویکردی که در آن پیشگیری، درمان، کاهش آسیب، سلامت روان، آموزش و حمایت‌های اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گیرند.

دکتر شالبافان افزود: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هرچه خدمات پیشگیرانه و کاهش آسیب به گروه‌های در معرض خطر نزدیک‌تر شود و این خدمات به صورت مستمر و سازمان‌یافته ارائه شود، امکان کنترل پیامد‌های بهداشتی و اجتماعی اعتیاد نیز افزایش می‌یابد.

وی تصریح کرد: تداوم برنامه‌های کاهش آسیب و تقویت همکاری میان بخش‌های مختلف نظام سلامت و دستگاه‌های مرتبط، می‌تواند زمینه‌ساز کاهش بیشتر رفتار‌های پرخطر و ارتقای سلامت جامعه باشد.

گفتنی است سومین کنگره بین‌المللی و پنجمین کنگره ملی اعتیاد و رفتار‌های پرخطر، روز چهارشنبه با حضور مسئولان وزارت بهداشت و شماری از کارشناسان خارجی در سالن بیمارستان شهید صدوقی یزد آغاز شد. مجموعا ۴۵۰ اثر علمی به دبیرخانه کنگره ارسال شده که از این تعداد، ۳۴۵ مورد پذیرش قرار گرفت که ۱۳۵ مقاله به صورت سخنرانی و ۲۱۹ مقاله در قالب پوستر علمی در این رویداد ارائه می‌شود.