مرگ در زندان، پایانی برای قصاب سربرنیتسا

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما،  از سارایوو، ملادیچ سال‌ها از بیماری‌های مختلف رنج می‌برد و وضعیت جسمانی او در هفته‌های اخیر به‌شدت وخیم شده بود. خانواده وی و همچنین مقام‌هایی در صربستان و جمهوری صرب بوسنی تلاش کرده بودند او برای گذراندن روز‌های پایانی زندگی به بلگراد منتقل شود.

وکلای ملادیچ ۱۸ اوت با استناد به وضعیت جسمانی او از سازوکار بین‌المللی باقیمانده دادگاه‌های کیفری خواسته بودند وی به دلایل بشردوستانه به‌طور مشروط آزاد و مستقیماً به بیمارستان یا مرکز مراقبت‌های تسکینی در صربستان منتقل شود. گزارش پزشکی ارائه‌شده به دادگاه حاکی از آن بود که وضعیت او به سرعت رو به وخامت است، وارد مرحله پایانی زندگی شده و پزشکان مرگ او را طی هفته‌های آینده محتمل می‌دانند.

با این حال، «گراسیلا گاتی سانتانا» رئیس این سازوکار قضایی، درخواست آزادی زودهنگام ملادیچ را رد کرد. این تصمیم با نظر چهار قاضی در برابر دو قاضی اتخاذ شد. رئیس دادگاه اعلام کرد شرایط جسمانی ملادیچ، با توجه به حکم حبس ابد وی، توجیه‌کننده اقدام استثنایی برای آزادی به دلایل بشردوستانه نیست. خبر رد این درخواست تنها یک روز پیش از اعلام مرگ او منتشر شده بود.

راتکو ملادیچ که در کالینوویک در بوسنی و هرزگوین متولد شده بود، در دوران جنگ ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ فرماندهی ارتش جمهوری صرب بوسنی را بر عهده داشت. دادگاه بین‌المللی او را در ۱۰ مورد از ۱۱ بند کیفرخواست مجرم شناخت و حکم حبس ابد وی در ژوئن ۲۰۲۱ قطعی شد.

محکومیت‌های ملادیچ شامل نسل‌کشی سربرنیتسا، آزار و تعقیب غیرنظامیان بوشنیاک و کروات، کشتار، اخراج و اعمال غیرانسانی، ایجاد رعب و وحشت و حملات غیرقانونی علیه غیرنظامیان سارایوو و گروگان‌گیری نیرو‌های سازمان ملل متحد بود. در جریان نسل‌کشی سربرنیتسا در ژوئیه ۱۹۹۵ بیش از هشت هزار مرد و نوجوان بوشنیاک کشته شدند.

ملادیچ پس از پایان جنگ سال‌ها متواری بود. او پس از حدود ۱۵ سال فرار از دستگاه قضایی، در ۲۶ مه ۲۰۱۱ در روستای لازاروو در نزدیکی زرنیانین صربستان توسط نیرو‌های امنیتی این کشور بازداشت و سپس برای محاکمه به لاهه منتقل شد.

در طول سال‌های فرار ملادیچ بار‌ها این گمان مطرح شد که افرادی در ساختار‌های حکومتی و امنیتی صربستان از او حمایت و مخفیگاهش را تأمین می‌کردند. دولت صربستان در اکتبر ۲۰۱۰ حتی جایزه‌ای ۱۰ میلیون یورویی برای اطلاعاتی که به بازداشت او منجر شود تعیین کرده بود.

مرگ ملادیچ تنها چند روز پس از آخرین تلاش وکلای او برای آزادی به دلایل پزشکی رخ داده است؛ درخواستی که با وجود هشدار پزشکان درباره نزدیک بودن پایان زندگی او، از سوی دادگاه لاهه پذیرفته نشد.