عرضه مطلوب کتاب، استقبال مخاطب را به همراه دارد

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما،مجدالدین معلمی مدیرعامل انتشارات امیرکبیر مهمان برنامه بهار کتاب شبکه خبر بود. در این برنامه به موضوع پرداخته شد.

برنامه «بهار کتاب» ویژه برنامه نمایشگاه مجازی است که هر روز از شبکه خبر در ساعت‌های ۱۲:۳۰ ظهر و ۲ بامداد پخش می‌شود.

متن این گفت‌و‌گو را در ادامه می‌خوانید:

مجری: نمایشگاه کتاب امسال به صورت مجازی برگزار می‌شود، اما برخی نهاد‌ها کار‌هایی در زمینه برگزاری حضوری انجام دادند و دفاتر انتشاراتی در مجموعه‌های خودشان رونمایی‌های کتاب دارند برنامه‌هایی که در مجموع هدف همه آنها افزایش آگاهی و گسترش فرهنگ مطالعه است.

سوال: قبل از این که نمایشگاه شروع بشود و حتی در طی نمایشگاه همین مدت کوتاهی که داشتیم شما نگرانی‌هایی درباره نمایشگاه مجازی مطرح کردید از جمله این که ممکن از نمایشگاه حضوری به حاشیه برود؟ آیا این نگرانی‌ها برطرف شده است؟

معلمی: نمایشگاه کتاب غیر از این که فرصت عرضه مطلوبی به ناشر می‌دهد فرصت ملاقات مستقیم ناشرین، نویسندگان و فعالین نشر با مردم را فراهم می‌کرد ما از بازخورد‌هایی که در ارتباط با مردم می‌گرفتیم بسیاری از یا اصلاحات کار یا پیشرفت‌های کارمان را با همین فضا جلو می‌بردیم، اما همه این‌ها باعث این نمی‌شود که ما الان دلگرم نباشیم در نمایشگاه مجازی بهرحال فرصتی است که کسی که علاقمند به عرصه کتاب باشد در فروشگاه‌ها خرید می‌کند یعنی ما سال‌های قبل با یک تعطیلی مثلا یک ماهه‌ای که در فروشگاه‌ها مراجعه خیلی کم می‌شد مواجه می‌شدیم الان آن اتفاق نیفتاده است.

سوال: شما رئیس بنیاد کتاب هستید و فرآیند‌های مرتبط با کتاب را رصد می‌کنید درباره توزیع کتاب آیا هیچ وقت به فکر یک فرآخوانی در خصوص ایده‌های نوآورانه افتادید؟

معلمی: شاید بتوان گفت بزرگترین مسئله حوزه نشر همین حوزه توزیع کتاب باشد بسیاری از کتاب‌ها فرصت رخ نمایی در برابر مخاطب پیدا نمی‌کنند یعنی حجم تولید کتاب در ایران اینقدر زیاد است، تقریبا نزدیک ۱۲۰ هزار عنوان کتاب در کشور تولید می‌شود ۱۲۰ هزار عنوان خیلی عدد بزرگ و شگرفی است. اتفاقی که در فرآیند ۵۰ سال نشر ایران اگر بخواهیم بررسی کنیم این است که تعداد عناوین کتاب روز به روز بیشتر می‌شود، اما تیراژ کتاب همین طور کمتر شده یعنی کتاب‌ها با عناوین بیشتر و تیراژ کمتر دارند عرضه می‌شوند.

سوال: برخی می‌گویند اتفاق خوبی است، چون خیلی از شمارگان کاذب بوده انبارداری اتفاق می‌افتاده الان ما می‌فهمیم مخاطب هر محتوایی چقدر است.

معلمی: هم می‌تواند مثبت و هم منفی ارزیابی شود مثبت از این نظر که تکثر نویسندگان و تکثر عرضه می‌تواند سلائق مختلفی را پوشش بدهد، اما از آن طرف وقتی شما صنعت نشر را در نظر بگیرید، شما در تیراژ تقریبا مثلا دو تا سه هزار به بالا کتاب می‌تواند جنبه اقتصادی برای ناشر پیدا کند و وقتی تیراژ کتاب‌ها پایین می‌آید چاپ کتاب‌ها در تیراژ‌های محدود و چاپ‌های محدود اتفاق می‌افتد اصولا نشر استخوان بندی اش شکل نمی‌گیرد اقتصاد نشر وقتی نچرخد این فضای نارضایتی که عمدتا در بین فعالین نشر می‌شنوید که اقتصادشان نمی‌چرخد و بعد سرریز می‌کنند به این که مردم کتاب نمی‌خوانند. در حالی که فکر می‌کنم که اگر ما هر جایی عرضه درست و مطلوبی داشتیم همین نمایشگاه‌های کتاب خودش نشان می‌دهد که وقتی عرضه مطلوب شکل می‌گیرد مردم استقبال می‌کنند خرید می‌کنند.

سوال: اگر اجازه بدهید خود من یک ایده‌ای داشتم دوست داشتم با شما مطرح کنم. الان یکسری کار‌هایی دارد در حواشی این اجتماعات صورت می‌گیرد مثلا موکب‌هایی گذاشتند نمی‌شد نمایشگاه کتاب هم، چون فصل آن هم بود ناشران می‌رفتند غرفه می‌زدند و البته محتوا‌های مرتبط ارائه می‌کردند؟

معلمی: پیشنهاد که پیشنهادی است که دارد الان تقریبا کمابیش انجام می‌شود یعنی هم الان کانون پرورش فکری هم نهاد کتابخانه‌های عمومی و هم چند تا مجموعه‌های پخش و فروش کتاب غرفه زدند در فروشگاه در میدان انقلاب هست، در برخی از میدان‌های اصلی هم هست، در شهرستان‌ها هم مجموعه‌هایی هستند که دارند این کار را می‌کنند این را بعنوان خبر عرض می‌کنم، از مجموعه همکاران که سوال می‌کردم یک بخشی از کتاب‌ها تیراژ آن و فروش آن شاید مثلا نزدیک تا ۱۰ برابر بالا رفته کتاب‌هایی که مثلا مربوط به خود رهبر شهیدمان است الان فروش آن بسیار بالا رفته، اقبال و استقبال نسبت به آن بیشتر شده است.

سوال: چه عناوینی مرتبط با این موضوع است؟

معلمی: عمدتا کتاب‌هایی که انتشارات انقلاب اسلامی منتشر کردند و کتاب‌هایی که زندگی ایشان را دارند کتاب مثلا شهر اسم است که کار آقای بهبودی است شاید جزو معدود کتاب‌هایی باشد که روایت کاملی از زندگی حضرت آقا در آن باشد و کتاب‌های خود انتشارات انقلاب اسلامی که افکار و اندیشه‌های ایشان را ترویج می‌کنند بهرحال الان مورد استقبال است و محل توجه.

سوال: اجازه بدهید سری بزنیم به کتاب‌های انتشارات امیرکبیر که الان هم شما اسم این آثار را آوردید بهرحال انتشارات امیرکبیر که انتشارات قدیمی، چون هست یکسری کتاب هایش کتاب‌های پرخاطره اش است که خیلی هم تجدید چاپ شدند من یادم می‌آید در نمایشگاه کتاب نوشته بودید حتی آنها را برجسته کرده بودید الان وضعیت چاپ آن کتاب‌ها بویژه ادبیات کلاسیک چگونه است؟

معلمی: سیر مطالعه کتاب الان جوری شده که کتاب‌های کلاسیک مجددا محل توجه قرار گرفتند یعنی ما الان بخش مهمی از کتاب‌هایی که به ما مراجعه می‌شود برای خرید، کتاب‌های کلاسیک گذشته است که جزو رمان‌های بزرگ تاریخ است و همچنان پرمخاطب است.

سوال: مثل بینوایان ...

معلمی: مثل بینوایان هست،مثل ریشه‌ها است، مثل خوشه‌های خشم است، مثل صدسال تنهایی است، مثل شازده کوچولو است. تلاش مان این بوده که متناسب با سلائق مختلف در همه حوزه‌ها کتاب‌های برتر و برگزیده مان منتشر شود و فقط هم اکتفا نکنیم به گنجینه قدیمی امیرکبیر ما امسال تقریبا نزدیک ۷۰-۸۰ عنوان کتاب جدید داشتیم که آمده به بازار و دارد شکل می‌گیرد و برخی هم همین الان به چاپ‌های مثلا سوم ما در عرض چند ماه رسیدیم و نشان می‌دهد اگر شما متناسب با ذائقه و فضای اجتماعی کتاب چاپ کنید مخاطب استقبال می‌کند.

معلمی: ما همین تقریباً دو سه ماه پیش این مجموعه روزی روزگاری ایران را منتشر کردیم که آقای مهدی میرکیایی نوشته‌اند روایت حمله‌های مختلفی است که به ایران شده و مقاومت مردم ایران در جای جای ایران از سبزوار گرفته تا خلیج فارس، هرمز، جزایر، بندرعباس و هر مهاجمی که به ایران حمله کرده سرنوشت مقاومتی اش را آقای میر کیانی نوشته و به همین خاطر هم، چون به فضای امروز می‌خورد محل استقبال قرارگرفت و در طول این دو سه ماه به چاپ سوم رسید.

سوال: عناوین جدید دیگرتان را اگر ممکن است معرفی بفرمایید؟

معلمی: می‌خواستم چند کتاب را که باز به فدای امروزمان می‌خورد معرفی می‌کنم یک کتابی را داریم که به اصطلاح در سه ماه گذشته چاپ شده کتاب بی چهرگان نوشته آقای علیرضا محمودی این کتاب برگزیده رتبه نخست سومین جایزه ملی داستان حماسی است داستان‌های حماسی الان مخصوصاً با توجه به فضای حماسه و جنگی که ما داریم محل توجه و اقبال هست.

سوال: به پر فروش‌های امیرکبیر اشاره کردید اسامی پر فروش‌ها و عناوین مورد توجه را می‌توا نید بفرمایید فهرست‌وار؟

معلمی: بله مهم‌ترین کتاب ما که خوب از قدیم بوده است و فکر می‌کنم هم خواهد بود قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب است ما امسال ان‌شاءالله جشن پنج میلیون تیراژ کتاب قصه‌های خوب را ان‌شاءالله خواهیم گرفت خوب این کتاب مخصوصاً بعد از توصیه و تعریف و تمجیدی که حضرت آقای شهیدمان از کتاب داشتند خیلی بیشتر محل توجه قرارگرفت ایشان فرموده بودند که تربیت فرزندانم را مدیون کتاب قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب هستم و به همین خاطر به شدت از اون زمان استقبال خوبی شد و الان می‌گویم پنج میلیون و تا امروز ما از این کتاب چاپ کردیم و همیشه هم جز صدر کتاب هایمان است است کتاب‌های مرحوم نادر ابراهیمی مجموعه کتاب هایش از یک عاشقانه آرامش، بار دیگر شهری که دوست داشتم و اینها همه جزء کتاب‌های اصطلاح ابن مشغله ابن مشاغل همه اینها جزء کتاب‌های پرفروش مان هست و رمان‌های کلاسیک مان و رمان‌های کلاسیک مان از بابا گوریو گرفته که بسیار کتاب فنی دقیقی در نقد انقلاب فرانسه است یک رمان کلاسیک قدیمی است و همچنان برایم جالبی که در ایران محل توجه است و کتاب‌هایی از این دست.

سوال: عناوین دیگری که باقیمانده اگر باقی مانده بفرمایید؟

معلمی: مجموعه به اصطلاح دیگر داریم که کتاب سرداران ایران زمین هست، کتاب سرداران ایران زمین از آریو برزن شروع می‌شود در شانزده جلد می‌آید تا شهید همت و در عصر‌های مختلف تاریخ ایران می‌آید و سرداران برجسته آن عصر را در قالب یک قصه برای کودکان نو وان توصیف می‌کند و می‌گوید از آریوبرزن هست، بهرام چوبین هست، یعقوب لیث هست می‌آید تا باقرخان تنگستانی و رئیس‌علی دلواری و میرزا کوچک خان جنگلی، دکتر مصطفی چمران و شهید همت در قالب به اصطلاح شانزده جلد برای کودک و نوجوان سرداران بزرگ ایران را عباس میرزا را و همه اینها را می‌آید توصیف می‌کند قصه زندگی‌شان رو می‌گوید و روایت مقاومت آنها را را در قالب قصه برای کودک نوجوان ارائه می‌دهد این هم جزء کتاب‌های پر اصطلاح توجه ما بوده که، چون صداوسیما هم در شبکه نهاا تبلیغش را می‌کند الان محل توجه مخاطبین است.

سوال: و برایم جالبه که بیشتر امیرکبیر روی حوزه کودک دارد سرمایه‌گذاری می‌کند خیلی برای کودک انگار کار تولید شده؟

معلمی: یک دلیلش این است که ما سال گذشته توجه حوزه کودک نوجوان مان را یک کم افزایش دادیم ولی خوب به لحاظ تعداد اگر بخواهیم حساب کنیم ما پانصد عنوان کتاب مان در حوزه بزرگسال است و دویست عنوان کتاب مان در حوزه کودک است ولی خب، چون این دویست هارو توی برهه کوتاهی چاپ کردیم و خوب یک ذرهم در محتوای اراده خودمان را بیشتر نشان دادیم.

سوال: در حوزه بین‌الملل همکاری انجام داده‌اید؟

معلمی: اراده کردیم که هر نمایشگاه خارجی که برگزار می‌شود و امکانش باشد حضور پیدا کنیم آخرین نمایشگاهی که بود نمایشگاه استانبول بود اونجا رفتیم اتفاقاً ارتباط بسیار خوبی با مجموعه نشر دنیا برقرار شد.

سوال: یکی از درواقع این هست که خیلی محتوا‌های خوبی در کشور ما تولید می‌شود من یادم است در یکی از نمایشگاه‌های خارجی آقای حمید حسام می‌گفتند که این همه کتاب دفاع مقدس در واقع منتشر شده و فرهنگ ما را نمی‌شناسند به علت این که این آثار ترجمه نمی‌شود یعنی حالا یا به هرحال ما نتوانستیم به قول شما حرفه‌ای عمل بکنیم یا عمدی در کار بوده؟

معلمی: هفته پیش اتفاق با یکی از همین بزرگان حوزه نشر بین‌المللی گفت‌وگویی داشتیم که ایشان می‌گفت الان مخصوصا با اتفاقاتی که افتاده علامت سؤال بزرگی در دنیا ایجاد شده که ایرانیان چطور زندگی می‌کنند اگر شما کتاب‌هایی داشته باشید که در زندگی عادی مردم را بخواهد توصیف کند و توضیح بدهد محل توجه است، چون می‌خواهند.

سوال: اتفاقا برایم سوال پیش اومد که این‌همه رسانه است چطور با کتاب ولی می‌فرمایید روایت‌های زندگی را باید بشوند؟

معلمی: روایت‌های زندگی که مردم را می‌تواند همان طور که ما از طریق رمان می‌توانیم مثلاً رمان بینوایان هر چند قصه شاید مثلاً بگوییم کوزت است قصه مثل ژان والژان است ولی اصلش این است که دارد انقلاب فرانسه را توصیف می‌کند یعنی به صورت زیرپوستی روایت انقلاب فرانسه است بینوایان یا کتاب‌های دیگر که به‌اصطلاح اومده هر کدام یک حد دف گذاری پسینی دارد ما حتماً باید از داستان، رمان استفاده کنیم از روایت استفاده کنیم و زندگی مردم ایران را برای به دنیا و جهان نشان بدهیم که ما را از طریق خبر نشناسند ما را از طریق داستان و روایت بشناسند.

سوال: دوست داریم خبری هم اعلام کنید که نشنیده باشیم مثلاً از کتابی که دارید چاپ می‌کنید حالا یه مقدارش را می‌توانید اطلاع‌رسانی کنید؟

معلمی: ما تصمیم گرفتیم که عمده کتاب‌های قابل چاپ مجموعه انتشاراتی امیرکبیر که کتاب‌های وزین و بزرگی بودن را مخصوصاً با رویکرد کتاب‌های کلاسیک مان چاپ کنیم و عرضه کنیم هم در بعد ادبیات ایرانی مجموعه مان را کامل خواهیم کرد سعدی، حافظ و مولوی، نظامی و کتاب‌های این دست را که تا بیست عنوان کتاب را لیست کردیم که اینها اضافه بشود و درعین‌حال ادبیات روز جهان را بهش بپردازیم که ما در حوزه رمان و داستان کتابی نباشد که نداشته باشیم.

نمایشگاه مجازی کتاب تهران تا دوم خرداد برپاست، در این نمایشگاه بیشتر از ۲ هزار و ۳۰۰ ناشر شرکت کردند و کتاب‌ها در طول نمایشگاه به روزرسانی می‌شود و بارگذاری می‌شود نمایشگاه ۲۴ ساعته است و از طریق سامانه خانه کتاب و ادبیات ایران می‌شود به پایگاه اینترنتی نمایشگاه دسترسی پیدا کرد.