تأکید بر ضرورت تجربه‌نگاری در آموزش‌های غیرحضوری

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مدیر حوزه‌های علمیه خواهران کشور در مراسم تقدیر از اساتید برگزیده مرکز آموزش‌های غیرحضوری  افزود: تجربه‌های اساتید آموزش مجازی باید گردآوری و به یک «بانک تجارب» منسجم تبدیل شود تا زمینه ارتقای کیفیت آموزشی و انتقال دانش عملی فراهم آید.

وی افزود: در چند ده کیلومتری اطراف قم، هنوز کودکانی هستند که از ادامه تحصیل محروم‌اند و حداکثر تا ششم دبستان یا پایه‌های نخست متوسطه می‌توانند درس بخوانند؛ آن هم امروز، در سال ۱۴۰۵، در فلات مرکزی و در نزدیکی پایتخت و شهرهای آباد. حال آنکه بانوان نیز ـ که در بسیاری از دوره‌های تاریخی به دلیل ارزش‌های حاکم بر جامعه با محدودیت‌های بیشتری مواجه بوده‌اندـ شرایط دشوارتری داشته‌اند. ازاین‌رو، امکان تحصیلات عالیه فراتر از آموزش عمومی، حقیقتاً فرصتی بزرگ است و شکر این نعمت، بهره‌گیری درست از آن است.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران کشور گفت: این اتفاق، بخشی از سیر تکاملی نهادهای عقلانیِ بشر است. یکی از جلوه‌های این سیر آن است که آموزش، بر پایه فناوری، تسهیل و تسریع شده است. البته در کنار این تسهیل و تسریع، نگرانی نسبت به سطح کیفی آموزش برای ما جدی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده خاطرنشان کرد: آموزش مجازی ـ چه برخط و چه غیر برخط ـ امروز در سطح جهان گسترشی بسیار جدی یافته است. زمانی که در بخش آموزش مجازی جامعه المصطفی فعالیت می‌کردم، گفته می‌شد دانشگاه آزاد انگلستان و دانشگاه فونیکس آمریکا هرکدام حدود ۳۰۰ هزار دانشجو دارند. امروز دانشگاه‌های آسیایی، به‌ویژه در هند و پاکستان، اندونزی و چین با رکوردهای میلیونی از آن‌ها نیز پیشی گرفته‌اند.

به گفته وی فناوری‌های نرم در این حوزه، جدای از فناوری‌های سخت، آن‌چنان پیشرفت کرده‌اند که امروز در شاخه‌های علوم تربیتی و در سطوح مختلف تحصیلی، گرایش آموزش مجازی به رسمیت شناخته شده است. حتی درباره این موضوع که مدیر، کارگزار یا مدرس در فرآیند تدریس ممکن است از نظر اخلاق صنفی و اخلاق حرفه‌ای دچار چه خطاهایی شود، آثار پژوهشی جدی و مفصلی نگاشته شده است؛ آثاری عمیق و معتبر، نه مطالبی سطحی و گذرا. این امر نشان می‌دهد که این حوزه را به‌عنوان پدیده‌ای پرقدرت و مؤثر به رسمیت شناخته‌اند و آثار آن را به‌خوبی مشاهده کرده‌اند؛ از همین‌رو، سرمایه‌گذاری بسیار جدی در آن صورت می‌گیرد. افزون بر این سرمایه‌گذاری، تلاش می‌شود این حوزه هرچه بیشتر بهینه‌سازی شود و مسیر پیشرفت آن استمرار یابد.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران کشور در توصیه به اساتید تأکید کرد: اساتید تجربه‌نگاری کنند؛ یعنی در هر دوره، اتفاقی رخ می‌دهد و در نتیجه آن، نسبت به ترم قبل، نکته‌ای تازه ـ چه دانشی و چه مهارتی ـ به تجربیات ما افزوده می‌شود. این نکات را باید مغتنم شمرد و ثبت کرد. سپس این تجربه‌ها توسط نظام مدیریتی گردآوری شود تا بانک تجارب شکل بگیرد. پس از آن، این داده‌ها طبقه‌بندی و پالایش شوند. این فرآیند، حاصل ممارست عملی ماست؛ دانشی عملی است. تدریس نیز هنری است و ما به‌هرحال با ابزاری جدید مواجهیم. اگر من تجربه موفقی دارم، شایسته است آن را به سیستم آموزشی سازمان عرضه کنم تا همکاران نیز بهره‌مند شوند. از سوی دیگر، من هم باید از تجربه‌های دیگران استفاده کنم و خود را مستغنی نبینم تا از مزایای آن محروم نمانم.

حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده در پایان تأکید کرد: امیدوارم در آینده بتوانیم توجه و اهتمام بیشتری به آموزش غیرحضوری داشته باشیم. از نظر زیرساختی نیز امیدوارم خداوند توفیق دهد تا امکان توسعه این فضا و مجموعه امکانات آن فراهم شود؛ به‌ویژه با توجه به پراکندگی جغرافیایی گسترده و کمبود مدرسان توانمند، تا بتوانیم بهره‌ای بهینه و حداکثری از این ظرفیت ببریم.