معرفی نسل تازه‌ای از مواد بازساز استخوانی، دستاورد محققان ایرانی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، پژوهشگران ایرانی با تولید گرافت استخوانی سنتزی «نمیمتیک پودر نانوبن متورم‌شونده»، نسل تازه‌ای از مواد بازساز استخوان را معرفی کرده است؛ محصولی نانوساختار و کاملاً سنتزی که با تقلید از ساختار طبیعی استخوان، بازسازی بافت را تسریع می‌کند، خطرات آلوگرافت و زنوگرافت را برطرف می‌سازد و می‌تواند جایگزینی ایمن و اقتصادی برای گرافت‌های وارداتی در جراحی‌های ارتوپدی، ستون فقرات و دندان‌پزشکی باشد.

در جراحی‌های پیشرفته ارتوپدی، ستون فقرات و دندان‌پزشکی، دسترسی به مواد استخوان‌ساز کارآمد و ایمن نقشی تعیین‌کننده در موفقیت درمان دارد. در چنین بستری، شرکت «فناوری‌های زیست‌تقلید توکل» با تکیه بر مهندسی زیستی و فناوری نانو، محصولی نوآورانه به نام «نمیمتیک پودر نانوبن متورم‌شونده» (NMImETIC Swelling NanoBone Powder) را به بازار معرفی کرده است؛ گرافتی سنتزی که با الهام از ساختار طبیعی استخوان طراحی شده و قادر است فرایند بازسازی استخوان را با سرعت و ایمنی بیشتر پیش ببرد.

این گرافت نانویی بر پایه نانوذرات هیدروکسی‌آپاتیت کروی با ابعاد کمتر از ۵۰ نانومتر ساخته شده است.

ساختار نانومتری و سطح ویژۀ بسیار بالای آن—بیش از ۱۵۰ مترمربع بر گرم—شرایطی را فراهم می‌کند که سلول‌ها بهتر به سطح گرافت متصل شوند و فرایند استخوان‌سازی تقویت شود.

یکی دیگر از ویژگی‌های مهم این پودر نانویی، جذب سریع خون در حین جراحی است؛ قابلیتی که علاوه بر کمک به بندآوری خون، محیطی مناسب برای تشکیل لخته و آغاز ترمیم استخوان فراهم می‌کند.

«نمیمتیک پودر نانوبن متورم‌شونده» در قالب فرم‌های متنوعی از جمله پودر، گرانول، کیوب نرم و سخت و مچ‌استیک نرم و سخت تولید می‌شود. این تنوع شکلی به جراحان اجازه می‌دهد متناسب با نوع جراحی، محل ضایعه و حجم نقص استخوانی، فرم مناسب را انتخاب کنند و در نواحی مختلف بدن از آن بهره ببرند.

ماهیت کاملاً سنتزی این گرافت، یکی از کلیدی‌ترین مزیت‌های آن به‌شمار می‌رود. برخلاف آلوگرافت‌ها (مشتق از بافت انسانی) و زنوگرافت‌ها (مشتق از بافت حیوانی)، در این محصول اثری از عوامل بیولوژیک بالقوه خطرناک، مواد سمی یا سورفکتانت‌ها وجود ندارد و احتمال بروز عفونت، پاسخ ایمنی نامطلوب یا التهاب شدید به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. همین ویژگی، سطح ایمنی بالینی را افزایش داده و اعتماد جراحان و بیماران را به‌دنبال داشته است.

نتایج ارزیابی‌های بالینی نیز کارایی این گرافت نانویی را تأیید کرده‌اند. بر اساس داده‌های ارائه‌شده، استفاده از این محصول در حالت گرانول، میزان ترمیم استخوان را تا حدود ۷۵ درصد و در فرم پودری تا حدود ۶۳ درصد افزایش داده است.

این ارقام نشان می‌دهد که بهره‌گیری از فناوری نانو نه‌تنها سرعت ترمیم را بهبود می‌بخشد، بلکه می‌تواند جایگزینی مؤثر و اقتصادی برای گرافت‌های وارداتی باشد.

اهمیت این دستاورد زمانی بیشتر نمایان می‌شود که به وضعیت بازار گرافت‌های استخوانی سنتزی در کشور توجه کنیم. طبق آمار سازمان غذا و دارو، بیش از ۸۲ درصد گرافت‌های سنتزی مصرفی در ایران از طریق واردات تأمین می‌شود؛ در حالی که سالانه بیش از ۲۵٬۹۸۷ جراحی در کشور به استفاده از این مواد نیاز دارند.

تولید داخلی گرافت نانوساختار نمیمتیک می‌تواند بخش قابل‌توجهی از این وابستگی را کاهش دهد، دسترسی مراکز درمانی به گرافت‌های ایمن و باکیفیت را افزایش دهد و منجر به صرفه‌جویی ارزی چشمگیری شود.

در سطح کلان، توسعه چنین فناوری‌هایی به تقویت زیرساخت‌های حوزه بیومتریال و پزشکی بازساختی در کشور کمک می‌کند و گامی مهم در مسیر دستیابی به استقلال فناورانه در نظام سلامت به‌شمار می‌رود. توان تولید گرافت‌های نانویی رقابت‌پذیر، ظرفیت ایجاد میلیون‌ها دلار صرفه‌جویی ارزی و زمینه‌سازی برای صادرات محصولات زیست‌پزشکی دانش‌بنیان را فراهم می‌سازد.

حضور این شرکت در نمایشگاه فناوری‌های روزآمد ایران و معرفی رسمی «نمیمتیک پودر نانوبن متورم‌شونده» نشان می‌دهد که توان داخلی در حوزه مواد زیستی و مهندسی بافت به سطحی از بلوغ رسیده که قادر است با برند‌های بین‌المللی رقابت کند.

این دستاورد، تنها یک محصول جدید در سبد درمانی کشور نیست، بلکه نمادی از هم‌گرایی دانش نانو، زیست‌تقلید و مهندسی پزشکی در مسیر توسعه صنعت سلامت ایران به‌شمار می‌رود.