مجموعه «ایران‌وتن»؛ نخستین روایت میدانی از مردم در جنگ

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما سعید صفار درباره مجموعه مستند کوتاه «ایران‌وتن» اظهار داشت: این مجموعه با روایت آرمان درویش، تلاشی برای ثبت نخستین روایت‌های مردمی از روزهای جنگ و نمایش همدلی و همراهی جامعه در دل بحران است.

او درباره شکل‌گیری ایده این مستند گفت: ایده ساخت «ایران‌وتن» در همان روزهای ابتدایی درگیری‌های ۱۲ روزه شکل گرفت. خیلی زود متوجه شدیم فضای ذهنی جامعه با سرعت زیادی تحت تأثیر روایت‌های مختلف قرار می‌گیرد. تجربه همان روزها نشان داد اگر روایت اولیه و میدانی ثبت نشود، بعدها ممکن است تصویرهای نادرست یا حتی تحریف‌شده‌ای از واقعیت شکل بگیرد.

کارگردان مستند «پسرم سلمان» افزود: حتی در همان روزها، درباره حادثه تجریش با وجود تصاویر ثبت‌شده، بخشی از مردم اساساً باور نداشتند چنین انفجاری رخ داده باشد و آن را ساختگی یا محصول فناوری می‌دانستند. همان‌جا برای ما روشن شد که اگر کسی روایت اول را ثبت نکند، واقعیت به‌سادگی می‌تواند گم شود. به همین دلیل تصمیم گرفتیم مجموعه‌ای کوتاه در ۱۰ قسمت تولید کنیم.

کارگردان مستند «تشییع بزرگ» درباره محور اصلی اثر بیان کرد: تمرکز ما روی خود جنگ نبود، بلکه بر تأثیر جنگ بر روابط انسانی متمرکز شدیم. آنچه در آن ۱۲ روز برای ما اهمیت داشت، موج همدلی و همراهی مردم بود؛ فضایی که معمولاً در روایت‌های رسمی کمتر دیده می‌شود. ما به دنبال ثبت لحظه‌هایی بودیم که نشان می‌داد مردم چگونه در شرایط بحران کنار یکدیگر می‌ایستند و به هم کمک می‌کنند. این وجه انسانی، مهم‌ترین بخش روایت ما را شکل داد.

کارگردان مستند «آقا سعید» درباره روند تحقیق و تولید این مجموعه گفت: مواجهه با آدم‌هایی که بی‌هیچ ادعایی در حال کمک بودند، بیشترین تأثیر را بر نگاه ما گذاشت. وقتی وارد زندگی این افراد شدیم، متوجه شدیم پشت بسیاری از فعالیت‌های به ظاهر ساده، داستان‌های انسانی عمیقی نهفته است. همین مواجهه باعث شد نگاه ما از ثبت صرف موقعیت‌ها، به سمت روایت قصه‌های انسانی حرکت کند. تلاش کردیم زندگی و تجربه شخصی آدم‌ها را در متن روایت قرار دهیم.

تهیه‌کننده مستند «زندگی روی آب» درباره رویکرد محتوایی مجموعه اظهار کرد: محور اصلی کار ما روایت انسانی بود. تجربه نشان داده مخاطب با قصه‌های انسانی ارتباط عمیق‌تری برقرار می‌کند. به همین دلیل، به جای تحلیل مستقیم، تلاش کردیم از طریق داستان آدم‌ها، تصویری از جامعه در شرایط بحران ارائه دهیم.

صفار درباره چالش‌های تولید این مجموعه عنوان کرد: یکی از مهم‌ترین دشواری‌ها، پیدا کردن سوژه‌هایی بود که هم فعالیت واقعی و اثرگذار داشته باشند و هم قصه‌ای قابل روایت. ما نمی‌خواستیم صرفاً مجموعه‌ای گزارشی تولید کنیم. دسترسی سریع به چنین افرادی در شرایطی که جامعه هنوز درگیر تبعات جنگ بود، یکی از سخت‌ترین بخش‌های کار به شمار می‌رفت.

این مستندساز درباره تأثیر مورد انتظار از این مجموعه گفت: هدف ما این بود که مخاطب پس از تماشای «ایران‌وتن»، از زاویه‌ای نزدیک‌تر به رفتارهای همدلانه مردم نگاه کند و به ظرفیت‌های همبستگی اجتماعی در روزهای دشوار بیندیشد.

صفار در پایان گفت: می‌خواستیم این مجموعه یادآور شود که در کنار تمام تنش‌ها و اختلاف‌ها، لحظه‌هایی وجود دارد که مردم کنار هم می‌ایستند و این لحظه‌ها نباید نادیده گرفته شود. پیام اصلی «ایران‌وتن» این است که حتی در دل بحران و جنگ، آنچه جامعه را زنده نگه می‌دارد، همدلی و کنار هم ایستادن مردم است.