کاردرمانی مؤثرترین مداخله برای کودکان دارای اتیسم است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، هوشنگ میرزایی مدیر گروه آموزشی کاردرمانی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی گفت: اختلال طیف اتیسم (ASD) وضعیتی است که در دوران رشد کودک بروز کرده و با تأخیرهای قابل‌توجه در مهارت‌های زبانی و اجتماعی شناخته می‌شود. علائم اولیه این اختلال شامل دشواری در برقراری ارتباط چشمی، عدم پاسخ به نام، محدودیت در حالات چهره، نقص در بازی‌های تعاملی و نمادین، و همچنین رفتارهای تکراری یا علایق وسواسی است. طبق استانداردهای علمی، این علائم بسته به شدت و سطح نیاز به حمایت، در سه طیف طبقه‌بندی می‌شوند که هر یک نیازمند برنامه‌ریزی درمانی اختصاصی است.

علل بروز؛ تعامل پیچیده عوامل زیستی و محیطی

وی درباره ریشه‌های اتیسم گفت: متخصصان معتقدند منشاء واحدی برای این اختلال وجود ندارد؛ بلکه ترکیبی از عوامل ژنتیکی (سابقه خانوادگی و جهش‌ها)، سن بالای والدین، وزن کم هنگام تولد، عدم تعادل متابولیک، و قرار گرفتن جنین در معرض سموم محیطی یا داروهای خاص، در بروز آن نقش دارند. با وجود این شناخت، به دلیل چندعاملی بودن، اتیسم در حال حاضر به طور قطع قابل پیشگیری نیست، اگرچه مدیریت این عوامل می‌تواند احتمال بروز آن را کاهش دهد.

کاردرمانی؛ ستون فقرات مداخلات تخصصی

دکتر میرزایی افزود: جدیدترین یافته‌های علمی نشان می‌دهد که به دلیل منحصر‌به‌فرد بودن مجموعه علائم حسی و شناختی در هر کودک، مداخلات «کاردرمانی» در کنار برنامه‌های رفتاری و محیطی، اثربخشی بسیار بالایی دارند. متخصصان کاردرمانی با تمرکز بر مشکلات حسی، درکی-حرکتی، ذهنی و ایجاد تطابقات محیطی، نقش به‌سزایی در ارتقای عملکرد کودک در زندگی روزمره ایفا می‌کنند.

هشدار درباره درمان‌های بدون پشتوانه علمی

مدیر گروه آموزشی کاردرمانی دانشگاه، ضمن اشاره به رویکردهای حمایتی، در مورد برخی روش‌های غیرمتعارف مانند «انرژی‌درمانی» تأکید کرد: با وجود اینکه این قبیل روش‌ها ممکن است در حوزه‌هایی مانند معنویت‌درمانی مطرح شوند، اما در اسناد علمی معتبر، هیچ گزارشی مبنی بر اثربخشی آن‌ها در بهبود علائم بالینی اتیسم ارائه نشده است. تأکید جامعه علمی همواره بر مداخلات «مبتنی بر شواهد» (Evidence-based) است.

اتیسم؛ دعوتی برای تغییر جهان‌بینی

دکتر میرزایی در پایان گفت: اختلال اتیسم نه تنها به عنوان یک چالش درمانی، بلکه به مثابه فرصتی برای شناخت ابعاد عمیق‌تری از وجود بشری مورد توجه قرار گرفته است. تغییر نگاه جوامع به افراد دارای اتیسم و پذیرش تفاوت‌های آنان، نه تنها از رنج خانواده‌ها می‌کاهد، بلکه بستری برای یادگیری مفاهیم والاتری از انسانیت و مدارا فراهم می‌کند.