دوران پساجنگ فرصتی راهبردی برای بازآفرینی اقتصاد کشور بر پایه فناوری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، سید یحیی میرزایی در خصوص برنامه‌های راهبردی کشور در تحول زیرساخت‌های فناوری و نوآوری با تأکید بر نقش پارک‌های علم و فناوری در دوران جنگ و پس از جنگ گفت: این تحول ضرورتی حیاتی برای بقا، بازسازی و توانمندسازی کشور است. تجربیات جهانی نشان می‌دهد دولت‌هایی که در دوره‌های پساجنگ توانسته‌اند پیشران‌های فناورانه خود را تقویت کنند، نه‌تنها بازسازی سریع‌تر و کم‌هزینه‌تری تجربه کرده‌اند، بلکه فرصت‌های تازه‌ای نیز برای توسعه اقتصادی، ارتقای امنیت ملی و حضور مؤثر در زنجیره ارزش جهانی به‌دست آورده‌اند؛ از این رو، توجه راهبردی به پارک‌های علم و فناوری به‌عنوان قلب تپنده زیست‌بوم نوآوری، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با اشاره به چالش‌های پیچیده کشور در دوره پساجنگ، از جمله تخریب زیرساخت‌های حیاتی، فرسایش سرمایه انسانی، فشار‌های اقتصادی و محدودیت‌های بین‌المللی، ادامه داد: حرکت به‌سوی تحول بنیادین در حوزه فناوری نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای بازسازی و آینده‌سازی کشور است. چرا که فناوری می‌تواند فرآیند بازسازی را هوشمندتر، سریع‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر کند، از هدررفت منابع جلوگیری کرده و با توسعه و بومی‌سازی، وابستگی خارجی را کاهش داده و تاب‌آوری ملی را در برابر شوک‌های سیاسی و اقتصادی افزایش دهد.

به گفته میرزایی؛ اقتصاد دانش‌بنیان با ایجاد اشتغال تخصصی و افزایش بهره‌وری، نقشی تعیین‌کننده در احیای تولید ملی دارد و قدرت فناورانه نیز می‌تواند در تعاملات بین‌المللی دوران بازسازی، موقعیت کشور را تقویت کند؛ بنابراین سرمایه‌گذاری هدفمند در فناوری، ضرورتی امنیتی، اقتصادی و اجتماعی برای بازتعریف مسیر آینده کشور محسوب می‌شود.

سه ستون زیست‌بوم فناوری در شرایط جنگ و پساجنگ

رئیس پارک علم و فناوری خوزستان زیست‌بوم فناوری کشور در خلال جنگ و پس از آن را متکی بر سه ستون اساسی دانست و تصریح کرد: جهت‌گیری تقاضامحور که نیاز‌های اضطراری جنگ را به موتور محرک نوآوری تبدیل می‌کند، هم‌افزایی میان صنعت، دانشگاه و نهاد‌های دفاعی که شبکه‌ای منسجم برای حل مسئله و تولید دانش ایجاد می‌کند و فراهم‌سازی محیط‌های امن و پایدار برای تداوم فعالیت شرکت‌های فناور، ارکان اصلی این زیست‌بوم هستند.

وی همچنین ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر تخصصی، مقاوم‌سازی زیرساخت‌های دیجیتال، حفاظت از داده‌های حساس و بازطراحی زنجیره تأمین فناوری برای کاهش وابستگی خارجی را از جمله اقدامات مکمل در این حوزه عنوان کرد.

نقش پارک‌ها؛ از مراکز حمایتی تا هاب‌های راهبردی توسعه فناوری

وی با تأکید بر جایگاه ویژه پارک‌های علم و فناوری در این زیست‌بوم، اظهار کرد: پارک‌ها می‌توانند با ایجاد ساختاری چابک و منعطف برای حمایت از شرکت‌های فناور و بازتعریف نقش خود، به محور‌های اصلی توسعه فناوری در دوران جنگ و پساجنگ تبدیل شوند؛ تبدیل‌شدن به هاب‌های ملی و منطقه‌ای در فناوری‌های راهبردی، شکل‌دهی شبکه‌های نوآوری بین‌پارکی، تسهیل تجاری‌سازی از طریق ارتباط مستمر با صنایع پیشران و طراحی سازوکار‌هایی برای تداوم فعالیت شرکت‌ها در شرایط بحرانی، از جمله کارکرد‌های کلیدی پارک‌ها در این مسیر است.

به گفته وی، تربیت مدیران بحران فناوری و توانمندسازی آنها نیز می‌تواند پارک‌ها را به بازیگرانی حرفه‌ای در فرآیند بازسازی تبدیل کند.

بازسازی صنایع فولاد، پتروشیمی و انرژی با رویکرد فناورانه

رئیس پارک علم و فناوری خوزستان با تاکید بر ضرورت بازمهندسی معماری سازمانی دانشگاه‌ها در دوره پساجنگ، خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها باید با رویکرد مأموریت‌گرایی برای حل مسائل ملی، کارکردی‌سازی پژوهش‌ها و پیوند ساختاری با پارک‌های علم و فناوری، نقش فعال‌تری در بازسازی کشور ایفا کنند؛ اشتراک‌گذاری زیرساخت‌های آزمایشگاهی، حضور استادان در پروژه‌های صنعتی، توسعه فرصت‌های کارآموزی و ایجاد واحد‌های مشترک تجاری‌سازی از جمله اقداماتی است که می‌تواند دانشگاه‌ها را به موتور محرک تحول فناورانه تبدیل کند.

وی با اشاره به اهمیت بازسازی صنایع پیشران، از جمله فولاد، پتروشیمی، آب و برق، تأکید کرد: تحول فناورانه در این حوزه‌ها از طریق نوسازی تجهیزات، بومی‌سازی فناوری‌های حساس، دیجیتالی‌سازی و توسعه فرآیند‌های سبز، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و پارک‌های علم و فناوری می‌توانند با حمایت از استارت‌آپ‌های تخصصی، ایجاد زیرساخت‌های آزمایشگاهی مشترک و توسعه شبکه همکاری میان صنعت و شرکت‌های نوآور، نقش مؤثری در این مسیر ایفا کنند.

ظرفیت خوزستان برای بازسازی پس از جنگ

میرزایی با اشاره به شرایط ویژه استان خوزستان در دوران پساجنگ، این استان را برخوردار از ظرفیت‌های کم‌نظیر برای نوسازی فناورانه دانست و گفت: خوزستان از یک‌سو با آسیب‌دیدگی گسترده زیرساخت‌ها روبه‌روست و از سوی دیگر ظرفیت‌های کم‌نظیری برای نوسازی فناورانه در اختیار دارد.  پارک علم و فناوری خوزستان می‌تواند با ایفای نقش رهبری‌کننده، به محور بازسازی هوشمند استان تبدیل شود؛ ایجاد مرکز بازسازی فناورانه صنایع، همکاری مستقیم با فولاد خوزستان و مجتمع‌های پتروشیمی، بهره‌گیری از فناوری‌هایی نوین برای نوسازی خطوط تولید، تقویت زیست‌بوم نوآوری از طریق حمایت ویژه از شرکت‌های دانش‌بنیان، راه‌اندازی مرکز تاب‌آوری فناوری و توسعه هاب نوآوری انرژی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند آینده فناوری استان را متحول کند.

وی همچنین تشکیل شورای نوآوری استان، تدوین نقشه راه تحول فناورانه و برنامه‌ریزی برای بازگشت متخصصان بومی را از دیگر الزامات این حوزه برشمرد.

رئیس پارک علم و فناوری خوزستان دوران پساجنگ را فرصتی استراتژیک برای بازآفرینی اقتصاد کشور بر پایه فناوری دانست و گفت: تحقق این هدف مستلزم همکاری منسجم پارک‌های علم و فناوری، دانشگاه‌ها و صنایع پیشران در جهت ایجاد زیست‌بومی تاب‌آور، کارآمد و اثرگذار خواهد بود. این مسیر می‌تواند زمینه‌ساز جهشی اساسی در توسعه اقتصادی و فناورانه کشور باشد.