پخش زنده
امروز: -
ضرورت توجه به تنوع و پژوهش در طرحهای ملی قرآنی
رضا نباتی مؤلف کتب درسی قرآن در یادداشتی درباره اثربخشی بهتر «طرح ملی یک آیه» بر نکاتی همچون، توجه به تفاوت میان «ایده ملی» و «طرح واحد ملی»، توجه بیشتر به ظرفیت طرحهای بومی و محلی و توجه به پشتوانه پژوهشی و ارزیابی مستمر طرحها، تاکید کرده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما و به نقل از ایکنا، رضا نباتی مؤلف کتب درسی قرآن در یادداشتی درباره اثربخشی بهتر «طرح ملی یک آیه» نکاتی به شرح زیر مطرح کرده است:
این مولف کتب درسی قرآن نوشته است: در روزهای اخیر، خبر ابلاغ «طرح ملی یک آیه» منتشر شد؛ طرحی که با محوریت مساجد و ظرفیتهای مردمی دنبال میشود و طبیعتاً نشاندهنده دغدغه متولیان امر برای تقویت انس عمومی با قرآن کریم است. بیتردید هر حرکتی که با نیت توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه شکل گیرد، قابل تقدیر و حمایت است؛ اما در کنار این حمایت، توجه به برخی نکات و ملاحظات میتواند به اثربخشی بیشتر چنین طرحهایی کمک کند.
* تاکید بر تفاوت میان «ایده ملی» و «طرح واحد ملی»
آقای نباتی تاکید می کند: یکی از موضوعاتی که سالها در حوزه آموزش و ترویج قرآن درباره آن گفتوگو شده، تفاوت میان «ایده ملی» و «طرح واحد ملی» است. برای مثال، هنگامی که شهید آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای رهبر معظم انقلاب بر تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن تأکید میکنند، این موضوع بیشتر بهعنوان یک افق و هدف کلان فرهنگی مطرح میشود؛ افقی که طبیعتاً میتواند با روشها، الگوها و مسیرهای متنوعی دنبال شود.
* توجه بیشتر به ظرفیت طرحهای بومی و محلی
وی نوشته است: جامعه ایران از تنوع گسترده فرهنگی، زبانی، اقلیمی و حتی سلیقههای آموزشی برخوردار است. نوع ارتباط مردم مناطق مختلف با قرآن نیز متفاوت است؛ برخی با تلاوت، برخی با حفظ، برخی با ترجمه و گروهی با تدبر و فهم مفاهیم ارتباط عمیقتری برقرار میکنند. به همین دلیل شاید بهتر باشد در کنار طرحهای فراگیر، به ظرفیت طرحهای بومی و محلی نیز توجه بیشتری شود.
در بسیاری از استانها، مساجد، مؤسسات و جلسات مردمی، تجربههای موفق و ارزشمندی در حوزه آموزش و انس با قرآن وجود دارد که حاصل سالها فعالیت میدانی و شناخت مخاطب است. اگر این تجربهها بیشتر دیده و تقویت شوند، میتوانند مکمل بسیار خوبی برای برنامههای کلان کشوری باشند.
* توجه به پشتوانه پژوهشی و ارزیابی مستمر طرحها
این مولف با تاکید بر اهمیت توجه به پشتوانه پژوهشی و ارزیابی مستمر طرحهای ملی قرآن، نوشته است: هر برنامهای که در مقیاس ملی اجرا میشود، طبیعتاً نیازمند بررسی علمی، اجرای آزمایشی، آسیبشناسی و سنجش میزان موفقیت است. این مسئله نه از سر مخالفت با طرحها، بلکه برای افزایش ماندگاری و اثربخشی آنها ضروری به نظر میرسد.
همچنین در حوزه آموزش عمومی قرآن، هنوز ظرفیتهای پژوهشی فراوانی وجود دارد که میتوان بیش از گذشته به آنها پرداخت؛ از جمله اینکه برای گروههای سنی مختلف، چه آیات و سورههایی مناسبتر است، چه شیوههایی در ایجاد انس پایدار با قرآن مؤثرتر است و چگونه میتوان آموزش قرآن را کاربردیتر و متناسبتر با نیازهای مخاطب طراحی کرد.
* توجه همزمان به «تلاوت»، «فهم» و «تدبر»
آقای نباتی با تاکید بر توجه همزمان به «تلاوت»، «فهم» و «تدبر» در آموزش قرآن نوشته است:. حفظ قرآن کریم بدون شک کاری ارزشمند و مبارک است، اما در کنار آن، باید زمینهای فراهم شود تا مخاطب بتواند ارتباط معنایی و کاربردی با آیات برقرار کند و قرآن را در زندگی روزمره خود حاضر ببیند.
* سرمایهگذاری در تربیت معلم و ارتقای شیوههای آموزشی
وی با اشاره به لزوم سرمایه گذاری در تربیت معلمان و ارتقای شیوه های آموزشی، تصریح کرده است: نقش معلم و مربی قرآن نیز بسیار مهم است. تجربه نشان داده هر جا معلمان توانمند، آموزشدیده و علاقهمند حضور داشتهاند، اثرگذاری فعالیتهای قرآنی چند برابر شده است بنابراین، سرمایهگذاری در حوزه تربیت معلم و ارتقای شیوههای آموزشی میتواند یکی از اولویتهای مهم برنامههای قرآنی باشد.
* تضارب آرا به پختگی بیشتر تصمیمها کمک میکند
مولف کتب قرآنی در پایان این یادداشت اضافه کرده است: نکته مهم دیگر، ضرورت گفتوگوی علمی و شنیدن دیدگاههای متنوع در حوزه قرآن است. طبیعی است که درباره شیوهها و برنامههای قرآنی، نگاهها و تجربههای متفاوتی وجود داشته باشد و همین تضارب آرا میتواند به پختگی بیشتر تصمیمها کمک کند.
امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند همافزایی، پژوهش و استفاده از همه ظرفیتهای مردمی و تخصصی در حوزه قرآن هستیم. اگر طرحهای ملی در کنار حمایت از ابتکارهای بومی، با نگاه علمی، تدبرمحور و مخاطبشناسانه پیش بروند، میتوان امیدوار بود که انس عمومی با قرآن در جامعه عمیقتر، ماندگارتر و اثرگذارتر شود.
نظر شما