سندی از تأمین اعتبار برای تعمیر و روشنایی مقبره سعدی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، رویداد «در قاب یک سند» با هدف معرفی و بازشناسی اسناد مهم، قدیمی و گاه مغفول‌مانده در گنجینه آرشیوی سازمان طراحی شده است و در هر نوبت یکی از اسناد شاخص آرشیوی معرفی و زمینه‌های تاریخی، اداری و حقوقی مرتبط با آن برای مخاطبان تبیین می‌شود.

چهل و یکمین شماره این مجموعه، هم‌زمان با اول اردیبهشت، روز بزرگداشت سعدی، به معرفی سندی با عنوان «مکاتبه اداره مالیه ایالتی فارس با حکمران آن ایالت درباره تخصیص اعتبار برای تعمیر و روشنایی مقبره سعدی شیرازی» اختصاص یافته است.

مقبره شیخ مصلح‌الدین سعدی شیرازی، شاعر نامدار سده هفتم هجری، در طول سده‌ها چندین‌بار تعمیر و بازسازی شده است. هرچند بنای کنونی آرامگاه سعدی در دهه ۱۳۳۰ شمسی و به طراحی محسن فروغی ساخته شده، این سند نشان می‌دهد که پیش از آن نیز، مقبره سعدی به‌عنوان یکی از بنا‌های مهم تاریخی و فرهنگی شیراز، مورد توجه نهاد‌های اداری و مالی قرار داشته و برای نگهداری، روشنایی و مرمت آن، اعتبار مشخصی در نظر گرفته می‌شده است.

متن سند بر روی کاغذ سربرگ‌دار اداره مالیه تنظیم شده و با خط نستعلیق اداری نگاشته شده است. در ابتدای نامه، با اشاره به مصوبه‌ای پیشین، یادآوری می‌شود که مقرر بوده ماهانه مبلغ ۲۰ تومان از محل عایدات نواقل مربوط به تنظیف و تنویر شهر، برای تعمیر، ترمیم و روشنایی مقبره سعدی پرداخت شود. در ادامه نیز تأکید شده که بلدیه در دو ماه گذشته از پرداخت این مبلغ خودداری کرده است.

این سند نمونه‌ای از تعامل و مکاتبه میان دو نهاد اداری، یعنی اداره مالیه و بلدیه، در زمینه تأمین اعتبار برای امور شهری و فرهنگی به‌شمار می‌آید. اشاره به «تنظیف و تنویر» بیانگر آن است که هزینه‌های مربوط به نظافت و روشنایی شهر و اماکن عمومی در قالب ردیف‌های مشخص بودجه‌ای تعریف می‌شده و برای برخی بنا‌های تاریخی و فرهنگی، از جمله مقبره سعدی، سهم مشخصی اختصاص می‌یافته است. همچنین کاربرد عنوان «بلدیه» برای شهرداری، از اصطلاحات رایج در ساختار اداری آن دوره محسوب می‌شود.

در این مکاتبه اداری کوتاه، فراتر از یک تصمیم مالی ساده، نشانه‌هایی از توجه نظام اداری به نگهداری از بنا‌های فرهنگی و یادمان‌های هویتی دیده می‌شود. مضمون سند تنها به رسیدگی به مقبره سعدی محدود نمی‌شود، بلکه بازتابی از جایگاه فرهنگ و ادب و اهمیت پاسداشت آرامگاه شاعران و هنرمندان کشور است؛ توجهی که نه‌تنها در سطح احساسات عمومی، بلکه در سطح سیاست‌های شهری و تصمیم‌های رسمی نیز نمود داشته است.

این سند در تاریخ ۶ دی‌ماه ۱۳۰۱ تنظیم شده و با شماره ثبت ۴۶۲۷۸-۲۹۳ در آرشیو ملی ایران نگهداری می‌شود.