بیانیه ستاد حقوق بشر در محکومیت حملات آمریکا و دشمن صهیونی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، ستاد حقوق بشر با انتشار بیانیه‌ای تجاوزات اخیر آمریکا و دشمن صهیونی به ایران و حملات گسترده و عامدانه علیه زیرساخت‌های حیاتی ذخیره و انتقال سوخت در مناطق شهران، شهرری و فردیس کرج را محکوم کرد.

متن کامل این بیانیه به شرح زیر است:

ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران با شدیدترین عبارات، تجاوزات اخیر آمریکا و دشمن صهیونی به ایران و حملات گسترده و عامدانه علیه زیرساخت‌های حیاتی ذخیره و انتقال سوخت در مناطق شهران، شهرری و فردیس کرج را محکوم می‌کند. جنایات رخ داده پیامد‌های گسترده زیست‌محیطی و انسانی به همراه داشته و متاسفانه به واسطه شرایط جوی خاص و بارش باران این آثار سوء، تشدید شده و به طور جدی حق بر حیات و سلامت شهروندان به ویژه اقشار آسیب پذیر از جمله زنان، کودکان، سالخوردگان و افراد دارای معلولیت را در معرض خطر جدی قرار داده است. این جنایات عمدی که با هدف آسیب رساندن به مردم و شهروندان غیر نظامی دنبال شده ابعاد وسیعی از نقض حقوق بین الملل، موازین و تعهدات حقوق بشری و حقوق بشردوستانه را در پی داشته است.

این حملات موجب انتشار گسترده آلاینده‌های خطرناک، آلودگی شدید زیست محیطی و تهدید مستقیم سلامت میلیون‌ها شهروند شده و عملاً محیط زیست شهری را با آسیب‌های شدید و بالقوه بلندمدت روبه رو کرده است. چنین اقداماتی را باید نمونه‌ای آشکار از نقض حق بنیادین انسان‌ها بر برخورداری از محیط زیست سالم دانست؛ حقی که امروزه در نظام حقوق بین‌الملل به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشر و از مؤلفه‌های اساسی حقوق نسل سوم شناخته می‌شود.

پرواضح است حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، به‌ویژه منابع انرژی که تأمین‌کننده نیاز‌های اساسی جامعه اعم از برق، گرما و حمل‌ونقل هستند، می‌تواند منجر به اختلال گسترده در زندگی شهروندان، محرومیت از خدمات اولیه و در نهایت نقض حقوق اساسی بشر گردد. کنوانسیون‌های بین‌المللی، از جمله کنوانسیون‌های ژنو (۱۹۴۹)، به صراحت حمله به اهداف غیرنظامی را ممنوع کرده و بر لزوم حفاظت از جمعیت غیرنظامی در مخاصمات مسلحانه تأکید دارند.

تجاوزات این‌چنینی که با هدف وارد کردن آسیب حداکثری به توانمندی‌های اقتصادی و معیشتی یک ملت صورت می‌گیرد، مصداق بارز نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین‌المللی بوده و مسؤولیت فراگیر جدی را برای عاملان آن به همراه دارد. از منظر حقوق بین‌الملل، این جنایات با اصول و قواعد بنیادین متعددی در تعارض آشکار قرار دارد. از جمله:

▪️اول، بر اساس مفاد کنوانسیون منع استفاده نظامی یا هرگونه استفاده خصمانه از تکنیک‌های تغییر محیط زیست(ENMOD) مصوب ۱۹۷۶، استفاده از شرایط و عناصر طبیعی به‌گونه‌ای که موجب ایجاد آثار زیان‌بار گسترده، بلندمدت یا شدید بر انسان‌ها و محیط زیست شود، ممنوع است. بهره‌گیری عامدانه از شرایط جوی برای تشدید آثار آلودگی و انتشار مواد سمی، با روح و هدف این کنوانسیون در تعارض جدی قرار دارد.

▪️دوم، مطابق مواد ۳۵ و ۵۵ پروتکل الحاقی اول به کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو، استفاده از روش‌ها و ابزار‌هایی در مخاصمات مسلحانه که موجب خسارات گسترده، شدید و بلندمدت به محیط زیست طبیعی شود، ممنوع است. حمله به تأسیسات مواد سوختی در مجاورت مناطق مسکونی پرجمعیت و ایجاد مخاطرات شدید گسترده برای محیط زیست و سلامت عمومی، می‌تواند مصداق نقض این تعهدات بنیادین تلقی شود.

▪️سوم، پیامد‌های ناشی از این حملات، از جمله تهدید سلامت عمومی، آلودگی هوا و آسیب به محیط زیست شهری، با تعهدات دولت‌ها در قبال حق بر حیات و حق بر سلامت که در اسناد مهمی همچون میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی مورد تأکید قرار گرفته‌اند، ناسازگار است.

ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر که جامعه بین‌المللی بیش از پیش بر مفهوم «حفاظت از محیط زیست در زمان مخاصمات مسلحانه» و همچنین مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در قبال تخریب‌های گسترده زیست محیطی تأکید کرده است. حملاتی از این دست، که پیامد‌های آن متوجه سلامت و زندگی شهروندان است، نگرانی‌های جدی در زمینه مسؤولیت بین‌المللی عاملان آن ایجاد می‌کند.

در همین زمینه، ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌دارد: ابعاد حقوقی و انسانی این رخداد در مجامع بین‌المللی ذی‌صلاحیت مورد پیگیری قرار خواهد گرفت؛ مستندسازی آثار تخریبی انسانی و زیست‌محیطی این حملات با هدف ارائه در سازوکارهای حقوقی و بین‌المللی در حال انجام است؛ جامعه بین‌المللی، سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای تخصصی محیط زیست باید در برابر چنین اقدامات خطرناکی موضعی روشن و مسئولانه اتخاذ کنند.

ستاد حقوق بشر همچنین بر این نکته تأکید می‌کند که حفاظت از محیط زیست و سلامت غیرنظامیان در شرایط مخاصمه، یک تعهد مشترک و غیرقابل اغماض در حقوق بین‌الملل معاصر است و هرگونه اقدام مغایر با این اصول، نه‌تنها امنیت زیست‌محیطی یک کشور بلکه سلامت و امنیت انسانی در سطح منطقه‌ای و جهانی را تهدید می‌کند.

در پایان، ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران با ابراز همدردی صمیمانه با شهروندانی که در اثر این حملات متحمل خسارات مادی و آسیب‌های زیست‌محیطی شده‌اند، بر ضرورت پاسخگویی و مسؤولیت‌‌پذیری بین‌المللی نسبت به نقض‌های جدی حقوق بشر و محیط زیست تأکید می‌کند.

مدیریت ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت امور بین‌الملل قوه قضائیه و ستاد حقوق بشر