علائم و راه‌های کنترل استرس پس از حادثه و شرایط جنگی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، دکتر فاطمه جعفریان با اشاره به احتمال بروز آسیب‌های روانی پس از جنگ در افراد، گفت: در این روز‌ها که کشورمان با شرایط جنگی مواجه بوده، توجه به یکی از مهم‌ترین آسیب‌های روانی یعنی اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) بسیار حائز اهمیت است.

وی افزود: این اختلال بعد از مواجهه فرد با رویداد‌های تهدیدکننده و ترسناک مانند جنگ ایجاد می‌شود و فرد نمی‌تواند آن را به شکل طبیعی پردازش کند؛ بنابراین پس از تجربه، ذهن و بدن فرد حتی در شرایطی که خطری انسان را تهدید نمی‌کند، در حالت آماده‌باش باقی می‌ماند.

دکتر جعفریان اظهار داشت: اختلال استرس پس از سانحه با چهار دسته علائم تشخیص داده می‌شود؛ یک. بازتجربه کردن (تجربه مجدد) که به شکل کابوس‌های مکرر، فلش‌بک‌ها، فکر‌های مزاحم درباره حادثه و احساس تکرار آن، در فرد ظاهر می‌شود. دو. فرد دچار اختلال PTSD، معمولا از موقعیت‌ها، افراد، افکار و خاطراتی که یادآور حادثه هستند، دوری می‌کند.

این روانشناس بالینی ادامه داد: همچنین بروز تغییرات منفی در افکار و احساسات فرد از دیگر علائم اختلال استرس پس از سانحه است که این علائم به صورت فراموشی جنبه‌های مهم حادثه، احساس گناه، احساس شرم و بی ارزشی، احساس جدایی از دیگران و بی‌علاقگی به فعالیت‌ها در فرد نمود پیدا می‌کند.

وی تصریح کرد: همچنین برانگیختگی بیش از حد نیز که شامل مواردی مانند افزایش تحریک‌پذیری فرد، بیش از حد گوش به زنگ بودن، مشکل تمرکز و از جا پریدن می‌باشد، چهارمین دسته از علائم اختلال PTSD به شمار می‌رود.

دکتر جعفریان می‌گوید: طبیعی است که انسان بعد از تجربه رویدادی مانند جنگ دچار این علائم شود، اما نکته مهم این است که چنانچه بعضی از این علائم بیش از یک ماه ادامه داشته باشد و شدت آن به حدی برسد که زندگی شخصی، کاری و روابط اجتماعی فرد را مختل سازد، تشخیص PTSD مطرح می‌گردد. در چنین مواردی توصیه می‌شود فرد حتما در جهت دارودرمانی و روان درمانی، به متخصص مراجعه نماید.

عضو هیئت علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با تاکید بر اهمیت مراجعه به متخصص در شرایط بروز علائم استرس پس از سانحه، درباره راهکار‌های مهم در زمینه پیشگیری از ابتلا به این اختلال و همچنین کنترل آن در افراد آسیب دیده، گفت: توجه داشته باشید که در شرایط بحران، اخبار را از منابع معتبر و در مدت زمان محدود و مشخص دریافت کنید.

دکتر جعفریان گفت: همچنین در هر رویداد ناگوار و یا سانحه‌ای باید به اهمیت حمایت عاطفی از افراد آسیب‌دیده توجه بیشتری شود، در این دوران لازم است فرد آسیب‌دیده، ارتباط با دوستان و خانواده را حفظ و در مورد احساسات خود با آنها صحبت کند.

وی بیان داشت: همچنین افراد می‌توانند از روش‌های مدیریت استرس مانند مدیتیشن و یوگا که نرم افزار‌های آن موجود است، استفاده کنند. همچنین داشتن تنفس آگاهانه، فعالیت‌های بدنی مناسب، تغذیه متعادل و خواب کافی نیز علاوه‌بر تقویت سیستم ایمنی بدن، باعث بهبود روند کنترل شرایط و کاهش اضطراب در فرد می‌شود.